Một số loại thực phẩm tăng cường trí não tốt, bố mẹ nên thêm vào thực đơn dinh dưỡng cho con.
Bé Gạo có một thói quen rất đáng yêu: mỗi lần chơi xích đu, em vừa đung đưa vừa đọc vanh vách những bài thơ, thi thoảng lại ngân nga vài câu đồng dao quen thuộc. Khi chơi cùng các bạn, Gạo luôn nhớ rõ luật của từng trò chơi, hiếm khi nhầm lẫn hay làm sai lượt.
Thấy một cô bé mới 3 tuổi mà trí nhớ đã tốt, phản xạ lại nhanh nhạy như vậy, nhiều người hỏi mẹ em: “Chị làm cách nào mà Gạo thông minh thế? Bé còn nhỏ mà đã thuộc được nhiều bài thơ đến vậy?”
Mẹ của Gạo chỉ mỉm cười: “Thật ra không có bí quyết gì đặc biệt. Gia đình tôi chỉ chú ý hơn một chút đến việc ăn uống của con thôi.”
Chúng ta thường nghe rằng giai đoạn 0 - 6 tuổi là “thời kỳ vàng” cho sự phát triển trí não của trẻ. Điều đó đúng, nhưng chưa đủ. Trên thực tế, từ 6 - 12 tuổi cũng là thời điểm quan trọng, đây là giai đoạn hoàn thiện.
Hãy hình dung não bộ của trẻ giống như một công trình Lego. Trước 6 tuổi, trẻ lắp xong phần khung chính. Khi bước vào tuổi đi học, nhiệm vụ tiếp theo là gắn thêm những mảnh ghép nhỏ tinh vi, kết nối các chi tiết để toàn bộ hệ thống vận hành trơn tru và hiệu quả.
Chính vì vậy, việc cung cấp dinh dưỡng đúng và đủ trong giai đoạn tinh chỉnh này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Chuyên gia trong lĩnh vực dinh dưỡng nhi khoa, từng nhấn mạnh: “Não bộ cũng cần được ‘ăn’, khi được nuôi dưỡng bằng những dưỡng chất phù hợp, mới có thể phát huy hết tiềm năng.”
Theo chia sẻ của chuyên gia, có bốn loại thực phẩm được ví như những “siêu thực phẩm vàng” cho trí não trẻ. Chúng có thể không phải là món ăn cầu kỳ hay đắt đỏ, nhưng lại rất quen thuộc, giàu dưỡng chất và đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển trí nhớ, tư duy và khả năng học tập của trẻ.
Những loại thực phẩm cung cấp dưỡng chất chính, hỗ trợ trẻ phát triển trí não
Cá biển - “Chất bôi trơn” cho não bộ
Có thể hình dung não bộ của trẻ như một cỗ máy tinh vi. Để vận hành trơn tru, cỗ máy ấy cần được bôi trơn đúng cách. Với não bộ, DHA từ cá biển chính là “chất bôi trơn” quan trọng nhất. DHA giúp các tế bào thần kinh truyền tín hiệu linh hoạt hơn, từ đó hỗ trợ tư duy, trí nhớ và khả năng học hỏi của trẻ.
Bố mẹ không cần cho trẻ ăn cá mỗi ngày, chỉ cần 2 - 3 bữa cá biển mỗi tuần là đủ. Cá hồi, cá vược, cá kiếm đều là những lựa chọn giàu DHA, dễ chế biến và phù hợp với khẩu vị của trẻ. Mẹ có thể hấp hoặc áp chảo nhẹ sẽ giúp giữ được giá trị dinh dưỡng mà vẫn ngon miệng.
Với não bộ, DHA từ cá biển chính là “chất bôi trơn” quan trọng nhất.
Trứng - Kho báu dinh dưỡng cho trí não
Trứng gà, trứng vịt, trứng cút hay trứng ngỗng đều là những thực phẩm quen thuộc nhưng giàu giá trị dinh dưỡng. Trứng chứa lecithin, một thành phần quan trọng giúp hình thành và bảo vệ màng tế bào thần kinh, hỗ trợ quá trình dẫn truyền thông tin trong não bộ. Bên cạnh đó, lượng protein chất lượng cao trong trứng còn góp phần thúc đẩy sự phát triển thể chất và chiều cao của trẻ.
Vì vậy, trẻ nên ăn ít nhất một quả trứng mỗi ngày, và ăn trọn quả để tận dụng tối đa dưỡng chất. Bố mẹ có thể linh hoạt thay đổi cách chế biến như trứng luộc, trứng hấp, trứng bác… thay đổi cách nấu đơn giản, trẻ sẽ không cảm thấy ngán mà vẫn ăn đều đặn.
Các loại hạt - Năng lượng bền bỉ cho não
Một nắm nhỏ các loại hạt mỗi ngày có thể cung cấp nguồn năng lượng ổn định cho trẻ. Nhờ chỉ số đường huyết thấp, hạt giúp duy trì sự tỉnh táo và khả năng tập trung lâu hơn. Óc chó, hạnh nhân, hạt điều còn giàu axit béo không bão hòa và vitamin E - những “vệ sĩ thầm lặng” bảo vệ tế bào não khỏi tổn thương.
Với trẻ nhỏ, bố mẹ có thể xay nhuyễn hạt và trộn vào cháo hoặc sữa chua. Trẻ lớn hơn có thể ăn trực tiếp một lượng vừa phải như bữa phụ hằng ngày. Tuy nhiên, việc ăn hạt luôn cần có sự giám sát của người lớn để tránh nguy cơ hóc nghẹn.
Một nắm nhỏ các loại hạt mỗi ngày có thể cung cấp nguồn năng lượng ổn định cho trẻ.
Các loại quả mọng - Lá chắn chống oxy hóa cho trí não
Quả mọng nổi tiếng nhờ hàm lượng anthocyanin cao - một chất chống oxy hóa mạnh, giúp bảo vệ tế bào não trước các tác nhân gây hại. Thông thường, màu sắc quả càng đậm thì hàm lượng anthocyanin càng cao.
Ngoài việt quất, các loại quả như mâm xôi đen, mâm xôi đỏ, dâu tây, dâu tằm, nam việt quất khô hay kỷ tử tươi đều rất giàu dưỡng chất. Bố mẹ có thể linh hoạt thêm chúng vào bữa phụ hoặc bữa sáng của trẻ để vừa ngon miệng, vừa nuôi dưỡng trí não một cách tự nhiên.
Phương pháp giáo dục gia đình có tác động đến quá trình phát triển não bộ
Bên cạnh dinh dưỡng thể chất, não bộ của trẻ còn cần được nuôi dưỡng bằng dinh dưỡng tinh thần. Một môi trường ngôn ngữ phong phú, nơi trẻ được trò chuyện, đặt câu hỏi và được lắng nghe, những giờ vận động ngoài trời giúp cơ thể và não bộ phối hợp nhịp nhàng, cùng với sự tương tác ấm áp, gần gũi giữa bố mẹ và con cái… tất cả đều là những yếu tố không thể thiếu cho sự phát triển trí não toàn diện.
Não bộ của trẻ không chỉ được nuôi dưỡng bằng gen di truyền hay dinh dưỡng vật chất, mà còn được “định hình” mỗi ngày thông qua môi trường sống và cách bố mẹ giáo dục. Gia đình chính là trường học đầu tiên, nơi não bộ trẻ liên tục tiếp nhận, xử lý và ghi nhớ những trải nghiệm cảm xúc, ngôn ngữ và hành vi. Vì vậy, phương pháp giáo dục trong gia đình có ảnh hưởng trực tiếp và lâu dài đến sự phát triển trí tuệ, cảm xúc và khả năng học hỏi của trẻ.
Phương pháp giáo dục gia đình có tác động đến quá trình phát triển não bộ.
Trong giai đoạn mầm non và tiểu học, não bộ trẻ có tốc độ phát triển vượt trội. Hàng triệu kết nối thần kinh được hình thành mỗi giây, đặc biệt ở các vùng liên quan đến cảm xúc, ngôn ngữ, tư duy và khả năng tự điều chỉnh. Những kết nối này không tự xuất hiện một cách ngẫu nhiên, mà chịu tác động mạnh mẽ từ trải nghiệm hằng ngày trong gia đình.
Một môi trường gia đình an toàn, giàu tương tác tích cực sẽ giúp các đường dẫn thần kinh được củng cố. Ngược lại, căng thẳng kéo dài, la mắng thường xuyên hoặc thiếu kết nối cảm xúc có thể làm chậm hoặc làm lệch hướng quá trình phát triển não bộ.
Sau cùng, sự phát triển bền vững của trẻ không đến từ một phương pháp đơn lẻ. Khi tình yêu thương đi cùng hiểu biết khoa học, trẻ không chỉ lớn lên khỏe mạnh, mà còn phát triển trí tuệ, cảm xúc và khả năng học hỏi một cách tự nhiên và vững vàng.
