Tiến sĩ Firdausi Qadri - nhà khoa học người Bangladesh đã dành cả cuộc đời mình cho cuộc chiến chống lại bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là những căn bệnh đang hoành hành ở các quốc gia đang phát triển. Sự cống hiến không mệt mỏi của bà đã được ghi nhận bằng Giải thưởng VinFuture 2024 danh giá - một minh chứng cho những nỗ lực phi thường và tác động sâu sắc mà bà mang lại cho cộng đồng.
Sinh ra và lớn lên tại Bangladesh - quốc gia mà bệnh tật luôn là nỗi ám ảnh thường trực, Tiến sĩ Qadri đã sớm thấu hiểu những mất mát và đau thương gây ra bởi bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là đối với trẻ em. Hình ảnh hàng ngàn bệnh nhân tiêu chảy vật vã, những đứa trẻ gầy gò ốm yếu do điều kiện sống nghèo nàn, thực phẩm và nước bị ô nhiễm đã khắc sâu vào tâm trí bà, thôi thúc bà dấn thân vào con đường nghiên cứu khoa học. Bà chia sẻ: "Chứng kiến nỗi đau của hàng ngàn bệnh nhân tiêu chảy, tôi càng quyết tâm tìm ra giải pháp".
Động lực mạnh mẽ ấy đã đưa bà đến với giảng đường Đại học Dhaka, nơi bà say mê nghiên cứu hóa sinh và sinh học phân tử. Sau đó, bà tiếp tục theo đuổi giấc mơ tại Đại học Liverpool (Anh) và nhận bằng tiến sĩ vào năm 1980. Dù có cơ hội phát triển sự nghiệp ở nước ngoài, tình yêu quê hương đã thôi thúc bà trở về Bangladesh và gia nhập Trung tâm Nghiên cứu Bệnh tiêu chảy Quốc tế, Bangladesh (ICDDR,B) vào năm 1988. Tại đây, bà đã bắt đầu hành trình khám phá thế giới vi sinh vật đầy bí ẩn, đồng thời nhen nhóm ý chí tìm ra các phương pháp chẩn đoán và phòng ngừa bệnh tật.
Tiến sĩ Firdausi Qadri (trái) nhà khoa học người Bangladesh được vinh danh Giải thưởng VinFuture 2024. Ảnh: Int
Tiến sĩ Qadri không chỉ dừng lại ở việc tìm hiểu cơ chế gây bệnh của các vi khuẩn như Shigella (gây bệnh lỵ), tả và thương hàn mà còn miệt mài phát triển các công cụ chẩn đoán tiên tiến. Bà tâm niệm: "Tôi biết mình muốn tìm ra phương pháp chẩn đoán và hướng tới cơ chế phòng ngừa".
Cuối cùng, bà đã hiện thực hóa mong muốn đó bằng những nghiên cứu đột phá về vắc-xin. Một trong những thành tựu nổi bật nhất của bà là thử nghiệm lâm sàng vắc-xin tả đường uống với quy mô gần một triệu người. Dự án này đã mang lại hy vọng mới cho hàng triệu người ở các nước đang phát triển, nơi bệnh tả vẫn là mối đe dọa thường trực. Bên cạnh đó, bà còn phát triển các công cụ chẩn đoán nhanh chóng và hiệu quả cho bệnh tả và thương hàn, giúp các bác sĩ có thể đưa ra phác đồ điều trị kịp thời.
Hành trình khoa học của Tiến sĩ Qadri không hề dễ dàng. Bà đã phải vượt qua những khó khăn về tài chính, nguồn lực, định kiến văn hóa và giới để khẳng định bản thân. Nhưng chính sự kiên cường và ý chí mạnh mẽ đã giúp bà đạt được những thành công vượt bậc.
Năm 2014, Tiến sĩ Qadri thành lập Viện Phát triển Khoa học và Sáng kiến Sức khỏe (ideSHi) để nghiên cứu các rối loạn di truyền và đào tạo các nhà khoa học y sinh. Bà luôn tâm huyết với việc ươm mầm và phát triển tài năng trẻ, đặc biệt là các nhà khoa học nữ.
Câu chuyện của Tiến sĩ Firdausi Qadri không chỉ là hành trình của một nhà khoa học tận tâm mà còn là nguồn cảm hứng bất tận cho những ai đang nỗ lực cống hiến cho một thế giới tốt đẹp hơn. Bà tin tưởng vào sức mạnh của hợp tác quốc tế và chia sẻ kiến thức, xem đó là nền tảng cho những thành tựu của mình. Đồng thời, bà cũng nhấn mạnh vai trò của phụ nữ trong khoa học, thúc đẩy sự tham gia của họ vào lĩnh vực này, góp phần kiến tạo một tương lai tươi sáng hơn cho nhân loại. Với sự cống hiến không ngừng nghỉ, Tiến sĩ Qadri đã chứng minh rằng, ngay cả những hành động thầm lặng nhất cũng có thể tạo ra những thay đổi to lớn cho thế giới.
