Thời gian tới, tình hình mua bán người, mua bán trẻ em sẽ tiếp tục có những diễn biến phức tạp, khó lường rất cần sự chung tay của các cấp, các ngành và của toàn xã hội. Trong đó, Hội LHPN Việt Nam sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác phối hợp với Bộ Công an và các bộ, ngành có liên quan, các tỉnh/thành phố, các tổ chức quốc tế để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động phòng, chống mua bán người.
"Ngày thế giới phòng, chống mua bán người" và "Ngày toàn dân phòng, chống mua bán người" với chủ đề "Không trẻ em nào bị bỏ lại phía sau trong cuộc chiến phòng, chống mua bán người" đã khép lại, nhưng những thông điệp mà ngày này gửi tới cộng đồng vẫn rất ý nghĩa trong việc cùng hành động chống tội phạm mua bán người.
Tình hình mua bán người vẫn diễn biến phức tạp
Những năm gần đây, tình hình tội phạm mua bán người trên thế giới vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi được che giấu dưới nhiều hình thức như: Tham quan, du lịch, ký kết làm ăn kinh tế, lao động xuất khẩu, tổ chức kết hôn thông qua môi giới, nhận con nuôi… Trong đó, lợi dụng sự phát triển của công nghệ thông tin, thay vì tiếp cận và làm quen với nạn nhân trực tiếp, các đối tượng phạm tội tăng cường sử dụng mạng xã hội để tiếp cận nạn nhân, hạn chế tối đa việc tiếp xúc trực tiếp với nạn nhân, làm cho việc truy tìm tội phạm thêm khó khăn.
Theo Bộ Công an, tội phạm mua bán người xảy ra trên phạm vi 63 tỉnh, thành phố trong cả nước. Trong giai đoạn từ năm 2012 đến tháng 2/2023, lực lượng chức năng đã giải cứu, tiếp nhận, xác minh khoảng 10.000 trường hợp, trong đó, xác định gần 8.000 người là nạn nhân; phần lớn nạn nhân là phụ nữ, trẻ em (chiếm khoảng 90%) và đa số thuộc các dân tộc ít người thường tập trung ở những vùng nông thôn, nhất là vùng sâu, vùng xa, đa phần trong số họ có hoàn cảnh kinh tế khó khăn (chiếm hơn 80%). Trong 6 tháng đầu năm 2024, lực lượng chức năng đã phát hiện, đấu tranh 50 vụ mua bán người với 126 nạn nhân; mua bán trẻ em 48 vụ với 121 nạn nhân. Tội phạm lợi dụng kẽ hở của pháp luật trong tư vấn, môi giới hôn nhân với người nước ngoài, du lịch, thăm thân hoặc lợi dụng nền tảng mạng xã hội, kết nối, tương tác người dùng, chế độ ẩn danh bảo mật thông tin người gửi, tiếp cận nạn nhân qua các mạng xã hội để dụ dỗ, lừa gạt.
Ủy viên Ban Chấp hành TƯ Đảng, Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Hà Thị Nga kêu gọi cộng đồng cùng tham gia phòng, chống mua bán người. Ảnh: PVH
Trong những năm qua, Đảng, Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chính sách đồng bộ, toàn diện về phòng, chống tội phạm mua bán người. Chính phủ đã xây dựng và triển khai Chương trình phòng, chống mua bán người giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030. Những nỗ lực đó đã đạt được nhiều kết quả tích cực, được nhân dân đồng tình, hưởng ứng và cộng đồng quốc tế ghi nhận, đánh giá cao.
Tuy nhiên, đánh giá cho thấy, thời gian tới, tình hình tội phạm mua bán người trên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng còn diễn biến phức tạp; cách thức, thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh vi. Trẻ em, người chưa thành niên tiếp tục là mục tiêu mà tội phạm nhắm tới. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, công tác phòng chống, mua bán người ở Việt Nam còn nhiều thách thức và nhiều việc phải làm, nhất là về hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực...
Phát biểu chỉ đạo tại "Ngày thế giới phòng, chống mua bán người" năm 2024 là "Không để trẻ em nào bị bỏ lại phía sau trong cuộc chiến phòng, chống mua bán người" vừa qua, Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang nhấn mạnh cần xác định công tác phòng, chống tội phạm mua bán người là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, thường xuyên và kiên trì thực hiện ở mọi nơi, mọi lúc, mọi địa bàn. Phòng, chống mua bán người cần được lồng ghép vào các chương trình phát triển kinh tế-văn hóa-xã hội, chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em. Cần giải quyết tốt những vấn đề cơ bản về an sinh xã hội, an dân. Phát huy hiệu quả vai trò các tổ chức quần chúng để bảo vệ phụ nữ, trẻ em, nhất là tại các địa bàn khó khăn, vùng sâu, vùng xa.
Bên cạnh đó, theo Phó Thủ tướng, cần đẩy mạnh công tác truyền thông, tư vấn, hướng dẫn; nhân rộng các phong trào, mô hình, sáng kiến tốt với các hình thức phù hợp với từng vùng, miền, đối tượng; chú trọng chia sẻ thông tin, kinh nghiệm và kỹ năng giúp trẻ em, phụ nữ, người yếu thế nhận diện và tự bảo vệ mình, bảo vệ người thân, không để các đối tượng tội phạm lợi dụng, lôi kéo; kịp thời phát hiện nguy cơ từ sớm, từ xa, từ cơ sở; thực hiện quyết liệt các kế hoạch đấu tranh, ngăn chặn tội phạm; nhanh chóng điều tra, truy tố, xét xử nghiêm minh các đối tượng mua bán người. Tăng cường quản lý, chủ động giúp đỡ, giáo dục, hỗ trợ, tạo công ăn việc làm để trẻ em, phụ nữ, người có hoàn cảnh khó khăn, không nơi nương tựa không bị lợi dụng, dụ dỗ tham gia các hoạt động phạm tội hoặc trở thành nạn nhân của tội phạm mua bán người.
Các đại biểu tham gia "Chạy cổ động" hưởng ứng Lễ phát động chung tay phòng, chống mua bán người.
Hội Phụ nữ tích cực tham gia phòng, chống mua bán người
Là tổ chức chính trị xã hội đại diện chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của phụ nữ, trẻ em, những năm qua, Hội LHPN Việt Nam luôn coi trọng công tác chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em và thực hiện thông qua vai trò của người mẹ và gia đình. Đó là các hoạt động giáo dục kỹ năng làm cha mẹ; giúp nhau phát triển kinh tế gia đình; thực hiện chương trình, đề án của Chính phủ để hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, xây dựng gia đình, qua đó chăm lo nuôi dạy con tốt. Việc lên tiếng, tham gia giải quyết các vụ việc xâm hại, bạo lực, mua bán trẻ em được đầu tư, có sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng, góp phần xử lý kịp thời, nghiêm minh các vụ việc. Nhiều mô hình có hiệu quả về an toàn cho phụ nữ và trẻ em được nghiên cứu xây dựng, thí điểm và nhân rộng.
Hội LHPN Việt Nam đã tiên phong trong việc xây dựng nhà tạm lánh đầu tiên ở Việt Nam mang tên Ngôi nhà Bình yên, hỗ trợ phụ nữ, trẻ em bị bạo lực, xâm hại tình dục và mua bán người nhằm hỗ trợ kịp thời, khẩn cấp và toàn diện cho nạn nhân.
Tuy nhiên, trước bối cảnh tình hình mua bán người, mua bán trẻ em sẽ tiếp tục có những diễn biến phức tạp, khó lường rất cần sự chung tay của các cấp, các ngành và của toàn xã hội, Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Hà Thị Nga cho biết, trong thời gian tới, các cấp Hội sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác phối hợp với Bộ Công an và các bộ, ngành có liên quan, các tỉnh/thành phố, các tổ chức quốc tế để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động phòng, chống mua bán người. Đặc biệt là tuyên truyền nâng cao nhận thức cho hội viên, phụ nữ, người dân về sử dụng mạng xã hội an toàn để giảm thiểu nguy cơ mua bán người, mua bán trẻ em và các loại tội phạm trên không gian mạng; thực hiện đạt và vượt chỉ tiêu hỗ trợ 80% nạn nhân bị bạo lực, bị mua bán trở về được tiếp cận ít nhất một dịch vụ trợ giúp xã hội.
