Thời tiết lạnh tưởng rằng chỉ ảnh hưởng tới người cao tuổi hoặc có bệnh lý bệnh nền. Tuy nhiên, nhiều thanh thiếu niên cũng dễ ảnh hưởng, đặc biệt là hệ sinh sản, vì vậy tuyệt đối không nên chủ quan.
Trong hai tuần vừa qua thời tiết miền Bắc giảm sâu, điều này ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe người dân. Nhiều người cho rằng, thời tiết lạnh chỉ ảnh hưởng đến người cao tuổi, nhưng thực tế không phải vậy. Ngay cả thanh thiếu niên vẫn có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng, đặc biệt là hệ thống sinh sản.
Theo thống kê, thời tiết lạnh sẽ gia tăng tình trạng bị xoắn tinh hoàn, trong đó tỷ lệ mắc cao nhất là trẻ thanh thiếu niên. Thống kê tại các khoa Nam học các bệnh viện cho thấy, số bị xoắn tinh hoàn gia tăng, thậm chí có bệnh viện một ngày tiếp nhận 3 trường hợp. Đáng nói, vì sự chủ quan có trẻ phải cắt bỏ tinh hoàn vì đến muộn, ảnh hưởng rất lớn đến chức năng sinh lý và tương lai sau này.
ThS.BS Trịnh Kiên Cường - Chuyên khoa Nam học, đang công tác tại một bệnh viện tại Hà Nội cho biết mới tiếp nhận và phẫu thuật cấp cứu cho một nam thiếu niên N.K (14 tuổi, ở Bắc Ninh) bị xoắn tinh hoàn trái. Khi nhập viện, tinh hoàn đã bị hoại tử nặng, buộc các bác sĩ phải cắt bỏ để ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.
Thanh thiếu niên rất dễ bị xoắn tinh hoàn khi trời lạnh. Ảnh minh họa.
Gia đình chia sẻ, bệnh nhân đã xuất hiện triệu chứng đau vùng tinh hoàn khoảng 2 ngày trước đó nhưng không đi thăm khám hay điều trị, do nghĩ rằng đây chỉ là biểu hiện đau thông thường.
Qua thăm khám lâm sàng và siêu âm Doppler tinh hoàn thấy một bên tinh hoàn bị mất tín hiệu mạch, bệnh nhân được chẩn đoán bị xoắn tinh hoàn. Với kết quả thăm khám như vậy, bác sĩ Cường chẩn đoán bệnh nhân bị xoắn tinh hoàn trái và chỉ định phẫu thuật cấp cứu.
Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ phát hiện tinh hoàn trái của bệnh nhân đã chuyển màu tím đen, phù nề vùng bìu và có dịch viêm trong bìu. Các bác sĩ đã tiến hành loại bỏ dịch viêm và tháo xoắn tinh hoàn.
Tuy nhiên, do bệnh nhân đến muộn, tình trạng thiếu máu kéo dài khiến tinh hoàn bị hoại tử hoàn toàn, không còn khả năng phục hồi. Vì vậy, các bác sĩ buộc phải cắt bỏ tinh hoàn trái để tránh nguy cơ nhiễm trùng và biến chứng toàn thân. Hiện tại, sau phẫu thuật, tình trạng sức khỏe của bệnh nhân ổn định, đang được theo dõi và chăm sóc hậu phẫu, dự kiến có thể xuất viện trong khoảng 2–3 ngày tới.
Bác sĩ Trịnh Kiên Cường (phải) đang phẫu thuật cắt tinh hoàn cho bệnh nhân. Ảnh: BSCC.
Bác sĩ Trịnh Kiên Cường cho biết, xoắn tinh hoàn là tình trạng tinh hoàn tự xoay quanh trục của thừng tinh, gây tắc nghẽn dòng máu nuôi dưỡng tinh hoàn. Đây là một cấp cứu ngoại khoa, cần được can thiệp trong “thời gian vàng”, thường trong vòng 6 giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng. “Nếu được tháo xoắn sớm, tinh hoàn có thể được bảo tồn. Tuy nhiên, nếu để muộn, tinh hoàn sẽ bị thiếu máu, hoại tử và buộc phải cắt bỏ. Trường hợp bệnh nhân đến sau 2 ngày, khả năng bảo tồn gần như không còn”, bác sĩ Cường cho biết.
Hiện miền Bắc đang trong mùa đông, nhiệt độ xuống thấp có thể gây co thắt vùng bìu, làm tăng nguy cơ xoắn tinh hoàn. Triệu chứng đau tinh hoàn có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau như viêm tinh hoàn, viêm mào tinh hoàn hoặc chấn thương, trong đó xoắn tinh hoàn dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý viêm tinh hoàn, dẫn đến chậm trễ trong điều trị.
Theo các chuyên gia, xoắn tinh hoàn có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp nhất ở trẻ em và thanh thiếu niên trong độ tuổi 12–15, khi cơ quan sinh dục đang trong giai đoạn phát triển. Nếu được phát hiện và phẫu thuật kịp thời, chức năng tinh hoàn và khả năng sinh sản có thể được bảo tồn. Ngược lại, việc mất tinh hoàn có thể ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe sinh sản và tâm lý người bệnh.
Từ trường hợp trên, bác sĩ khuyến cáo, khi nam giới hoặc trẻ em có biểu hiện đau tinh hoàn đột ngột, đau một bên bìu, sưng nề, cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa uy tín để thăm khám và điều trị kịp thời. Phụ huynh cũng cần hướng dẫn trẻ nhận biết các dấu hiệu bất thường, chủ động chia sẻ để được đưa đi khám sớm, tránh bỏ lỡ thời gian vàng điều trị.
