Ở Nhật Bản, người dân hái cho chim ăn hoặc bỏ mặc rụng đầy gốc. Thế nhưng khi về Việt Nam, loại quả nhỏ xíu này lại được săn lùng ráo riết với giá lên tới vài triệu đồng mỗi kg. Lý do vì sao?
Quả “biwa” - đặc sản đắt xắt ra miếng ở Việt Nam, nhưng chỉ là quả mọc hoang ở Nhật
Gần đây, mạng xã hội Việt xôn xao trước một loại trái cây được quảng bá là đặc sản Nhật Bản – quả biwa. Không ít người nổi tiếng, tín đồ ăn uống sành điệu đua nhau khoe cảnh thưởng thức loại quả nhỏ nhắn, vàng ruộm, có vị ngọt thanh dễ chịu này. Tuy nhiên, ít ai ngờ rằng ở quê nhà – Nhật Bản, biwa lại là loại quả cực kỳ bình dân, thậm chí… mọc hoang ven đường.
Biwa có kích thước chỉ bằng 1/3 quả thanh trà Việt Nam, vỏ mỏng màu vàng cam rất dễ bóc, bên trong thường có 2–3 hạt nhỏ. Vị ngọt mát, thanh nhẹ, không gắt như một số loại trái cây miền nhiệt đới. Nếu không giới thiệu từ đầu là hàng Nhật, nhiều người sẽ dễ nhầm lẫn biwa với trái nhót, sơn trà hoặc thanh trà Việt.
Từ “trái dại” thành đặc sản tiền triệu
Ở Nhật, biwa thường mọc nhiều tại các tỉnh miền Nam như Kochi, Kagoshima, Fukuoka... Loại cây này được trồng làm bóng mát, trang trí sân vườn hoặc để chim chóc tìm ăn mùa hè. Người dân địa phương hái ăn chơi hoặc... không buồn đụng tới. Giá bán tại siêu thị nội địa Nhật chỉ khoảng 300–500 yên/kg (khoảng 60.000–100.000 đồng).
Thế nhưng khi về Việt Nam, biwa lại trở thành “hàng hiếm” được rao bán tới 3–4 triệu đồng/kg, dù thời hạn bảo quản ngắn và khá khó vận chuyển. Nhiều đầu mối kinh doanh hoa quả nhập khẩu cho biết, khách sẵn sàng đặt trước 1 tuần, thậm chí trả thêm phí để giữ hàng. Không ít người khẳng định ăn thử một lần là “nghiện”, và giá tiền triệu cho vài chục quả nhỏ là “xứng đáng”.
Vì sao lại đắt như vậy?
Lý do khiến loại quả này đội giá chóng mặt khi về Việt Nam gồm: Chi phí vận chuyển, bảo quản cao: Biwa rất dễ dập, chỉ ăn ngon trong vài ngày sau khi hái. Số lượng giới hạn: Mỗi mùa chỉ kéo dài khoảng 4–6 tuần, nguồn cung ít. Hiệu ứng “quả lạ”, hàng Nhật, nghe là thấy sang: Dễ khiến người tiêu dùng sẵn sàng bỏ tiền thử. Marketing gắn liền công dụng: Một số nơi còn giới thiệu biwa giúp sáng mắt, đẹp da, tốt cho gan, giảm stress...
Không thể phủ nhận biwa có hương vị thơm ngon, thanh mát và là loại trái cây lạ miệng, đáng để thử. Tuy nhiên, với mức giá cao gấp 40–50 lần giá gốc, có lẽ thứ khiến người Việt mê mẩn không chỉ là vị ngon – mà còn là cảm giác thưởng thức một món “sang xịn” đến từ Nhật.
Thực tế, tại Việt Nam – đặc biệt là ở Huế, Quảng Trị hay một số tỉnh miền Tây – vẫn có rất nhiều loại thanh trà nội địa vừa ngon vừa rẻ, giá dao động chỉ từ 30.000 – 100.000 đồng/kg tùy mùa.
Dù không được gắn mác "ngoại nhập", thanh trà Việt vẫn có đầy đủ ưu điểm: vị thanh mát, ruột dày, dễ ăn, tốt cho tiêu hóa. Chỉ cần chọn đúng giống ngon, hái đúng vụ, bảo quản đúng cách – thì chẳng cần bỏ tiền triệu để thử những loại quả “đắt vì hiếm”, “nổi vì lạ”.
