“Con gái rượu” là cách nói thể hiện tình cảm yêu thương và cưng chiều của người bố đối với con gái của mình. Vậy tại sao lại có cách gọi “con gái rượu" mà không có “con trai rượu"?
Một cách dí dỏm, nhiều người cho rằng bố mới gọi là “con gái rượu" vì các ông bố hay uống rượu và thường chỉ nhờ con gái đi mua rượu hộ. Chỉ có con gái là mang về đầy đủ, con trai lười không muốn đi, mà có đi thì cũng "tu" trộm. Lâu dần, các ông bạn nhậu thường hỏi nhau có gái rượu chưa, nghĩa là có con gái để đi mua rượu cho chưa.
Thế nhưng thực chất, “con gái rượu" chính là biến thể của “nữ nhi tửu” (女儿酒). Sách Nam Phương thảo mộc trạng do Kê Hàm viết vào năm 304 có chép lại rằng “nữ nhi tửu là loại rượu phải có ở những nhà giàu có sinh con gái, hoặc gả con gái”.
Nữ nhi tửu là loại rượu truyền thống của vùng Thiện Hưng, Trung Quốc.
Ý nghĩa của “nữ nhi hồng" bắt nguồn từ câu chuyện đã được lưu truyền từ nhiều đời nay. Thời Tống, có một người thợ may lành nghề ở Thiệu Hưng nhưng hiếm muộn, rất mong ngóng có con trai để nối dõi tông đường. Sau nhiều nỗ lực chạy chữa khắp nơi, cuối cùng vị viên ngoại cũng toại nguyện khi vợ có thai. Ông vui mừng khôn xiết, đặt người nấu hai chục hũ rượu nếp to, để dành cho ngày ăn đầy tháng đứa trẻ. Nhưng khi người vợ hạ sinh một bé gái, ông thất vọng và quyết định không tổ chức lễ đầy tháng linh đình nữa, bèn chôn các hũ rượu xuống gốc cây hoa mộc trong vườn.
Thời gian trôi qua, bé gái đã trở thành một thiếu nữ vừa xinh đẹp, lại khéo tay và thông minh. Cô biết thêu thùa, may vá và làm cho hiệu may của cha mình ngày càng làm ăn phát đạt. Người cha lúc này mới vỡ lẽ ra rằng cô con gái của mình quả thật là báu vật trời cho. Ông tìm cách sắp đặt cho con gái lấy người thợ học việc giỏi nhất của mình để sau này cửa hiệu vẫn được người nhà duy trì. Đám cưới diễn ra linh đình. Khách khứa ra vào tấp nập, cỗ bàn bày chật sân. Do đông khách quá nên đang ăn uống thì hết rượu. Chợt nhớ ra còn bình rượu chôn năm xưa, ông đào lên để đãi khách, nhưng không biết sau mười tám năm, rượu có còn uống được hay không?
Loại rượu có đủ ngũ vị và hương thơm đặc trưng.
Mới mở nắp hũ rượu ra thì một mùi thơm ngọt ngào tỏa khắp căn nhà. Khách mời dùng thử đều tấm tắc khen rằng đây đúng là loại rượu ngon nhất từ trước đến giờ họ từng uống. Câu chuyện sau đó được truyền tụng, dần dần trở thành truyền thống ở Thiệu Hưng. Hễ nhà nào sinh được con gái thì sẽ hạ thổ rượu trong vườn, đến khi con gái đi lấy chồng thì mới lấy lên dùng trong tiệc cưới. Rượu này gọi là “Nữ nhi tửu” hay “Nữ nhi hồng”. Từ đấy mà sinh ra thuật ngữ “con gái rượu” nhằm chỉ cô con gái được yêu quý, khi đi lấy chồng thì cha mẹ phải “tốn” rất nhiều “rượu con gái” quý giá.
Nữ nhi tửu trở thành một lễ vật không thể thiếu trong đồ hồi môn của nhà gái vùng Thiệu Hưng. Những gia đình nhà gái giàu có thường trang trí những hũ rượu này rất cầu kỳ, với hình hoa, long phượng, song hỷ. Loại rượu này có vị chua, ngọt, cay, đắng, chát, có giá trị dinh dưỡng cao với hương thơm nồng, ngon dịu, màu hổ phách.
“Con gái rượu” thể hiện sự yêu thương, cưng chiều của người cha đối với con gái của mình.
Tương tự như rượu “nữ nhi hồng", với những nhà đẻ con trai cũng chôn rượu xuống đất. Năm con trai 18 tuổi khi mà ngày xưa đi thi làm quan, ngày nay thi đại học thì mới lấy lên, gọi là rượu “trạng nguyên hồng”.
