Táo gió là đặc sản nổi tiếng ở vùng đất Phan Rang (Khánh Hoà), trái giòn ngọt, mát lành, được ưa chuộng vào dịp Tết Nguyên đán. Trên thị trường, giống táo này được bán với giá khoảng 50.000 đồng/kg.
Nằm trong danh sách "20 loại trái cây tốt nhất" được một chuyên trang ẩm thực tại Anh công bố, táo là loại quả có hàm lượng dinh dưỡng cao, xếp vị trí đầu tiên trong bảng xếp hạng. Ở Việt Nam, giống táo gió Khánh Hoà nổi tiếng với vị giòn ngọt, mát lành và giàu dinh dưỡng.
Dưới cái nắng gió khắc nghiệt của dải đất Nam Trung Bộ, táo gió được xem như “món quà” đặc biệt mà thiên nhiên dành tặng cho vùng đất Khánh Hòa. Từ một loài cây mọc hoang dại, ít được chú ý, táo gió ngày nay đã trở thành đặc sản hút khách mỗi dịp Tết, hương vị giòn ngọt dễ ăn.
Táo gió Khánh Hòa nổi tiếng nhất ở Phan Rang, nơi nắng nhiều, gió lớn, lượng mưa thấp và đất pha cát thoát nước tốt. Chính môi trường tưởng chừng khắc nghiệt này lại tạo điều kiện lý tưởng để cây táo sinh trưởng khỏe mạnh. Nhờ áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt, che lưới và kỹ thuật cắt tỉa phù hợp, người trồng có thể kiểm soát năng suất, nâng cao chất lượng trái và hạn chế sâu bệnh.
So với nhiều giống táo khác trên thị trường, táo gió nổi bật nhờ kích thước nhỏ vừa, dáng bầu dục, vỏ mỏng, màu xanh nhạt và dần ngả vàng khi chín. Khi cắn, trái táo giòn rụm, ngọt thanh, mọng nước nhưng không hề bị xốp hay nhạt vị. Hậu vị mát lành, dễ chịu khiến táo gió trở thành loại quả được nhiều người yêu thích, đặc biệt trong những ngày Tết khi nhu cầu ăn trái cây giải nhiệt, thanh mát tăng cao.
Trước đây, táo gió mọc tự nhiên ven làng, ven ruộng, ai đi ngang cũng có thể hái ăn. Khi nhận ra giá trị kinh tế của loại cây này, người dân đã chủ động nhân giống, đưa táo gió vào trồng tập trung. Nhiều hộ gia đình tại đây đã mạnh dạn chuyển đổi đất lúa hoặc các loại cây trồng kém hiệu quả sang trồng táo, mang lại nguồn thu ổn định.
Về thời gian sinh trưởng, táo gió cho thu hoạch lứa đầu tiên sau khoảng 10–12 tháng trồng. Từ khi cây ra hoa đến lúc hái quả mất khoảng 2–3 tháng. Ưu điểm lớn của táo gió là có thể thu hoạch quanh năm, trong đó vụ chính thường rơi vào tháng 11-12 dương lịch, đúng dịp cận Tết. Một năm, mỗi vườn táo có thể cho thu hoạch 2 vụ, chăm sóc tốt thì cây cho trái liên tục trong 4–5 năm, thậm chí nhiều gốc có thể khai thác hơn chục năm.
Chi phí đầu tư ban đầu cho một sào táo gió dao động khoảng 25–30 triệu đồng, bao gồm tiền giống và vật tư nông nghiệp. Đổi lại, hiệu quả kinh tế mang về khá hấp dẫn. Người trồng cho biết, để cây khỏe và trái đạt chất lượng cao cần cắt tỉa bớt cành, không để đậu trái quá dày và chủ động xử lý thân cây nhằm kiểm soát sinh trưởng. Những năm gần đây, việc sử dụng nhà lưới để phòng ruồi vàng và côn trùng gây hại cũng giúp giảm đáng kể rủi ro, nâng cao tỷ lệ quả đẹp.
Không chỉ được bán tươi, táo gió còn được người dân địa phương chế biến thành nhiều sản phẩm hấp dẫn như bánh táo, rượu táo, siro táo. Đặc biệt, mứt táo gió là món ăn vặt quen thuộc ngày Tết, có vị ngọt thanh tự nhiên, dẻo nhẹ, rất được thị trường ưa chuộng.
Theo khảo sát, táo gió được bán với giá từ 30.000-50.000 đồng/kg tuỳ kích thước và mùa vụ. Mứt táo có giá khoảng 150.000 đồng/kg. Loại táo này được nhiều người tìm mua vào dịp Tết Nguyên đán.
