Đây là loại quả đặc sản của Đồng Tháp, được ưa chuộng vào dịp Tết vì mẫu mã đẹp, khi chín rất ngọt và mọng nước.
Hồng xiêm (còn gọi là lồng mứt) vốn là loại quả phổ biến ở Việt Nam, được trồng từ Bắc chí Nam, nhưng nổi tiếng hơn cả là hồng xiêm Mặc Bắc của Đồng Tháp.
Giống hồng xiêm này được trồng chủ yếu ở các xã Kim Sơn, Vĩnh Kim, Tân Phú Trung, Tân Khánh Trung… với tổng diện tích gần 2.000 hecta. Điểm cộng lớn nhất của hồng xiêm Mặc Bắc là khả năng cho trái rải vụ gần như quanh năm. Cây dễ trồng, không đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc cầu kỳ, ít sâu bệnh, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu miền Tây Nam Bộ. Nhờ đó, hồng xiêm trở thành cây trồng mang lại nguồn thu ổn định cho nhiều hộ nông dân địa phương.
So với các giống hồng xiêm khác, hồng xiêm Mặc Bắc có kích thước lớn hơn hẳn. Mỗi quả nặng trung bình khoảng 350–400g, có quả to gần nửa kg, tính ra mỗi kg chỉ được chừng 3 trái. Khi chín, vỏ chuyển màu vàng nâu, thịt mềm mịn, ngọt lịm, ăn không bị sạn, thơm nhẹ và đặc biệt là rất ít hạt, nhiều thịt. Tuy nhiên, nhìn bề ngoài khá khó để phân biệt quả chín hay còn xanh.
Người dân địa phươn thường căn quả già để thu hoạch dựa vào kinh nghiệm: Khi thấy vỏ quả nhẵn, tai ở chóp hơi vểnh lên, nắn còn cứng là có thể hái. Sau đó đem ngâm nước vôi khoảng 1–2 tiếng để ra hết nhựa rồi xếp vào chum, đậy kín. Chừng vài ngày, khi dùng tay nắn nhẹ thấy mềm là quả đã chín, ăn ngon nhất.
Trước đây, hồng xiêm Mặc Bắc chủ yếu được trồng để phục vụ nhu cầu ăn trái trong vùng. Nhưng vài năm trở lại đây, nhờ chất lượng vượt trội và được người tiêu dùng biết đến nhiều hơn, loại quả này dần tạo dựng được tên tuổi trên thị trường. Nông dân mạnh dạn mở rộng diện tích, thu hoạch đến đâu tiêu thụ hết đến đó. Tại vườn, hồng xiêm Mặc Bắc có giá dao động 15.000–20.000 đồng/kg; khi đưa ra các tỉnh, thành lớn, giá bán tăng lên đáng kể.
Không chỉ phổ biến ở miền Tây, hồng xiêm Mặc Bắc Đồng Tháp còn “Bắc tiến” ra thị trường Hà Nội và các tỉnh phía Bắc. Anh Hoài (một tiểu thương ở chợ Xa La, phường Hà Đông, Hà Nội) cho hay: "Mình lấy hàng trực tiếp từ vườn, không qua chợ đầu mối. Hồng xiêm về còn nguyên lớp da cám, quả tươi, khách nhìn là tin ngay. Loại quả này đắt khách vào dịp Tết để bày mâm ngũ quả bởi quả to đẹp, thơm ngọt".
Theo anh Hoài, tùy vào kích cỡ và độ đồng đều, giá bán lẻ hồng xiêm Mặc Bắc tại cửa hàng được chia thành nhiều mức: loại 1 khoảng 50.000 đồng/kg, loại 2 khoảng 40.000 đồng/kg, loại 3 từ 30.000–35.000 đồng/kg. Trên các sàn thương mại điện tử, hồng xiêm Mặc Bắc loại tuyển chọn, đóng gói kỹ, thậm chí được rao bán với giá 70.000–100.000 đồng/kg.
"Hồng xiêm Mặc Bắc nhiều thịt vì kích thước lớn hơn nhiều so với các giống hồng xiêm khác, khi mua về chỉ cần để ở nhiệt độ thường vài hôm là chín mềm, tỏa mùi thơm nhẹ. Thịt quả ngọt dịu, mịn, ăn không hề bị dính nhựa hay lợn cợn, hạt lại ít và nhỏ. Vì thế, loại hồng xiêm này không chỉ hợp khẩu vị người lớn mà trẻ nhỏ trong nhà mình cũng rất mê", chị Lan Anh (ở Hà Nội) chia sẻ.
