Là loài cây không kén đất, chẳng tốn công chăm sóc, thời gian thu hoạch dài, giống cây này đã và đang phát triển mạnh ở vùng núi cao, gò đồi, đất cằn cỗi và mang lại tín hiệu vui cho bà con nông dân.
Chỉ trồng một lần nhưng có thể khai thác suốt nhiều năm, tre lục trúc mang lại tin vui cho bà con nông dân khi nguồn thu đều đặn, ít rủi ro và phù hợp với xu hướng nông nghiệp lâu dài. Từ những mảnh vườn nhỏ đến vùng đất đồi rộng lớn, loại tre này đang âm thầm giúp nhiều gia đình ổn định kinh tế, thay đổi cuộc sống.
Cây măng lục trúc thuộc họ tre trúc, thân xanh nhạt, đốt ngắn, mọc thành bụi gọn, rễ chùm bám sâu và khỏe. Khác với nhiều giống tre lấy măng truyền thống, cây tre lục trúc cho măng quanh năm, đặc biệt rộ vào mùa mưa, thân măng non mềm, ít xơ, vị ngọt tự nhiên và không đắng.
Nhờ chất lượng ổn định, măng lục trúc được thị trường ưa chuộng, từ các chợ dân sinh đến nhà hàng, quán ăn đặc sản. Thậm chí, măng lục trúc còn được sơ chế, đóng gói để dễ dàng vận chuyển, bảo quản và mở rộng thị trường.
Tre lục trúc trồng một lần có thể thu hoạch măng liên tục trong 10-15 năm mới phải trồng lại. Mùa vụ thu măng cũng kéo dài tới 6 tháng (tháng 4 đến tháng 9 âm lịch), dài hơn tất cả các loại măng khác nên tạo điều kiện dễ dàng canh tác cho nông dân.
Điểm hấp dẫn nhất của tre lục trúc nằm ở chu kỳ khai thác lấy măng kéo dài. Sau khoảng 10-12 tháng trồng, cây tre lục trúc bắt đầu cho măng ổn định. Từ năm thứ hai trở đi, nếu chăm sóc đúng cách, mỗi bụi có thể cho thu hoạch liên tục nhiều năm liền mà không cần trồng lại.
So với các loại cây ngắn ngày phải tái đầu tư giống, làm đất, phân bón mỗi vụ, tre lục trúc giúp nông dân giảm đáng kể chi phí ban đầu, đồng thời tạo dòng thu nhập đều đặn, không phụ thuộc vào một mùa vụ duy nhất.
Nhiều nông dân ở các tỉnh vùng Đông Bắc, Tây Nguyên và một số địa phương Đông Nam Bộ cho biết tre lục trúc đặc biệt phù hợp với những khu đất đồi thoai thoải, đất pha cát hoặc đất vườn có thể trồng xen canh. Cây chịu hạn khá tốt, ít sâu bệnh, không đòi hỏi kỹ thuật quá phức tạp.
Trong điều kiện bình thường, mỗi hecta có thể trồng từ 800 đến 1.000 bụi, sau khi cây vào giai đoạn khai thác ổn định, sản lượng măng thu về đủ để mang lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm, tùy giá bán và cách chăm sóc.
Theo những người trồng lâu năm cho biết, mỗi khóm măng cho khoảng 20kg măng tươi mỗi năm. Măng tre lục trúc có giá bán trên thị trường cao hơn các loại măng khác, dễ sử dụng, dễ chế biến và chất lượng cao nên tiêu thụ mạnh.
Thực tế, có những hộ chỉ sở hữu vài sào đất vườn, tận dụng khoảng trống giữa các hàng cây ăn trái để trồng xen cây tre lục trúc. Sau hơn một năm, măng bắt đầu mọc đều, mỗi ngày có thể thu hái vài chục ký, bán cho thương lái hoặc chợ đầu mối với giá dao động từ 20.000-40.000 đồng/kg.
Vào thời điểm khan hàng, giá măng có thể tăng cao hơn. Với cách làm này, nhiều gia đình không chỉ có thêm thu nhập mà còn tận dụng tối đa diện tích đất vốn trước đây bị bỏ trống hoặc sử dụng kém hiệu quả.
Quá trình chăm sóc măng lục trúc không quá cầu kỳ nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn và đều tay. Cây ưa đất tơi xốp, thoát nước tốt, cần bón phân hữu cơ định kỳ để duy trì độ phì cho đất. Sở dĩ chọn phân hữu cơ là vì theo kinh nghiệm của nhiều hộ nông dân sử dụng phân vô cơ thì cây nhanh xanh tốt nhưng hệ quả là đất đai sẽ bị xấu đi, ngày càng nghèo dinh dưỡng, cây trồng bị nhiều sâu bệnh hại. Do đó, để đảm bảo hướng đi bền vững nên chọn phân hữu cơ, vừa bảo vệ môi trường, vừa giúp măng có chất lượng tốt.
Trồng tre lục trúc lấy măng, nông dân cần chăm sóc 3 năm đầu. Vào năm đầu tiên cần chăm sóc từ 2-3 lần tùy vào thời vụ. Tiếp năm thứ 2 và 3 cần chăm sóc ba lần, mỗi lần sẽ vào đầu năm, giữa năm và cuối năm.
Sau mỗi đợt thu hoạch, người trồng thường tỉa bớt măng già, dọn gốc để cây tập trung dinh dưỡng cho măng non mới. Đặc biệt, việc giữ độ ẩm ổn định trong mùa khô giúp măng ra đều, hạn chế tình trạng măng còi hoặc chậm phát triển.
Một lợi thế khác của tre lục trúc là tính thân thiện với môi trường. Giống cây “trăm đốt” này có khả năng giữ đất, chống xói mòn, phù hợp với những khu vực đất dốc hoặc ven đồi. Tán cây không quá rậm, dễ quản lý, không lấn át cây trồng khác nếu bố trí hợp lý.
Không ít nông dân từng lo ngại đầu ra cho măng lục trúc, nhưng thực tế cho thấy nhu cầu tiêu thụ măng tươi ngày càng ổn định. Ngoài măng tươi bán trong ngày, măng lục trúc còn được sơ chế thành măng luộc, măng khô, măng muối chua - những sản phẩm có thời gian bảo quản dài, phù hợp để vận chuyển xa. Một số hộ mạnh dạn đầu tư máy móc sơ chế, xây dựng thương hiệu măng sạch, măng hữu cơ, từ đó nâng giá trị sản phẩm lên gấp nhiều lần so với bán thô.
Với những gia đình không có nhiều lao động, nghề trồng tre lục trúc lấy măng cũng là lựa chọn phù hợp. Công việc chủ yếu là thu hái măng non vào sáng sớm hoặc chiều mát, không nặng nhọc như nhiều loại cây trồng khác. Nhờ chu kỳ thu hoạch kéo dài, người trồng không phải chịu áp lực “được mùa mất giá” hay rủi ro lớn nếu thời tiết thất thường trong một vụ nhất định.
Không chỉ khai thác măng, nhiều hộ dân còn chiết cành để lấy giống tre lục trúc cung cấp cho bà con có nhu cầu và phát triển thêm cho các khu vực, địa phương khác, tạo ra thêm một nguồn thu nhập khác.
Có thể thấy, việc trồng tre lục trúc măng đến nhiều cơ hội, hướng khai thác kinh tế cho người nông dân. Nếu người trồng chịu khó tìm tòi, học hỏi, mạnh dạn tìm hướng đi phù hợp với tiềm lực cá nhân thì hoàn toàn có thể thu về hàng trăm triệu đồng mỗi năm, giúp cải thiện thu nhập của gia đình.
