Sau những ngày Tết sum vầy, lễ hóa vàng là nghi thức quan trọng khép lại mùa xuân đoàn viên, tiễn ông bà tổ tiên trở về cõi âm. Năm Bính Ngọ 2026, chọn đúng ngày giờ đẹp không chỉ trọn đạo hiếu mà còn gửi gắm ước mong một năm mới an khang, tài lộc.
Lễ hoá vàng (còn gọi là lễ cúng Đưa) thường được thực hiện từ ngày mùng 3 Tết Nguyên đán. Quan niệm xưa cho rằng “đã mời thì phải có đưa” – đã rước tổ tiên về sum họp thì sau Tết cần làm lễ tiễn các cụ trở lại cõi âm, đúng theo đạo lý “Âm dương nhị đồng nhất lý”.
Lễ vật cơ bản tương tự những ngày Tết, chỉ thêm đĩa xôi, con gà và thay hương hoa, trầu cau mới. Sau khi cúng xong sẽ hoá vàng mã – những vật phẩm giấy tượng trưng cho đồ dùng của người đã khuất. Nghi lễ thường thực hiện ở sân hoặc góc vườn sạch sẽ, có nơi đặt thêm vài cây mía dài làm “đòn gánh” cho linh hồn mang theo lễ vật.
Năm Bính Ngọ 2026, gia chủ có thể tiến hành lễ hoá vàng từ mùng 3 đến mùng 6 tháng Giêng âm lịch với những khung giờ cát lành sau:
Ngày mùng 3 Tết
Phù hợp với gia chủ tuổi: Thìn, Tuất, Sửu, Mùi, Dần, Thân, Tị, Hợi.
Giờ đẹp:
Giờ Mão (5h – 7h)
Giờ Thân (15h – 17h)
Giờ Dậu (17h – 19h)
Đây là ngày có nhiều khung giờ thuận lợi, thích hợp để làm lễ trang nghiêm, cầu mong vận khí hanh thông, gia đạo êm ấm.
Ngày mùng 4
Phù hợp với gia chủ tuổi: Dần, Thân, Tị, Hợi, Tý, Ngọ, Mão, Dậu.
Giờ đẹp:
Giờ Mão (5h – 7h)
Giờ Tị (9h – 11h)
Giờ Thân (15h – 17h)
Ngày này thuận lợi cho việc tiễn năm cũ, đón tài lộc đầu xuân, đặc biệt thích hợp với gia chủ mong cầu công việc, làm ăn suôn sẻ.
Ngày mùng 5
Phù hợp với gia chủ tuổi: Tý, Ngọ, Mão, Dậu, Thìn, Tuất, Sửu, Mùi.
Giờ đẹp:
Giờ Thìn (7h – 9h)
Giờ Tị (9h – 11h)
Giờ Mùi (13h – 15h)
Khung giờ buổi sáng và đầu giờ chiều khá cát lành, thích hợp cho gia chủ muốn hoàn tất lễ nghi sớm để bắt đầu công việc đầu năm.
Ngày mùng 6
Phù hợp với gia chủ tuổi: Dần, Thân, Tị, Hợi, Thìn, Tuất, Sửu, Mùi.
Giờ đẹp:
Giờ Mão (5h – 7h)
Giờ Ngọ (11h – 13h)
Giờ Mùi (13h – 15h)
Giờ Dậu (17h – 19h)
Đây là ngày cuối cùng trong khoảng thời gian đẹp để hoá vàng, thích hợp với những gia đình muốn kéo dài không khí Tết thêm đôi ngày trước khi chính thức trở lại nhịp sống thường nhật.
Khi làm lễ hoá vàng, ngoài việc chọn ngày giờ cát lành, điều quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm, trang nghiêm. Gia chủ nên chuẩn bị lễ vật đầy đủ, ăn mặc chỉnh tề, khấn nguyện rõ ràng để thể hiện lòng biết ơn tổ tiên và gửi gắm ước mong một năm mới an khang, thịnh vượng.
"2 nên - 1 đừng" khi hoá vàng để tổ tiên phù hộ
Nên hóa toàn bộ vàng mã đã cúng trong những ngày Tết
Sau khi hoàn tất mâm cơm cúng, gia chủ sẽ đem toàn bộ vàng mã đã dâng trong dịp Tết đi hóa để làm lễ tạ gia tiên và gia thần, không nên tiếp tục để lại trên bàn thờ. Việc hóa vàng thường thực hiện ở sân hoặc góc vườn sạch sẽ, trang nghiêm. Theo tục lệ, tại nơi đốt vàng mã nên đặt 1–2 cây mía dài tượng trưng làm đòn gánh để linh hồn mang lễ vật về cõi âm.
Khi hóa, nên đốt tiền vàng trước, sau đó mới đến quần áo, đồ dùng. Nếu gia đình có người mới mất, phần vàng mã của người đó cần được hóa riêng. Sau khi lễ xong, gia chủ vái ba vái, khấn cầu tổ tiên phù hộ rồi xin phép hạ lễ, chia lộc cho con cháu.
Vẩy rượu và hơ mía sau khi hóa vàng
Theo quan niệm dân gian, khi vàng mã cháy hết, gia chủ nên vẩy vài giọt rượu cúng lên đống tro để lễ thêm phần linh ứng, tượng trưng cho việc của lễ đã được chuyển tới cõi âm. Đồng thời, cây mía đặt cạnh đó cũng nên hơ qua trên tàn vàng.
Không hạ lễ trước khi hóa vàng xong
Người xưa tin rằng trong những ngày Tết, gia thần và tổ tiên ngự trên bàn thờ nên hương đèn không được tắt và lễ vật không được hạ xuống trước khi làm lễ hóa vàng (trừ các món mặn dễ hỏng). Chỉ sau khi hoàn tất nghi thức hóa vàng, gia chủ mới được hạ lễ. Việc hạ đồ cúng hoặc để đèn hương tắt trước đó bị coi là thiếu sự thành kính.
* Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm!
