Cúng tất niên là lễ cúng quan trọng vào ngày cuối năm, để khép lại năm cũ chuẩn bị bước sang năm mới. Theo chuyên gia phong thủy, chọn ngày giờ đẹp cúng tất niên sẽ mang lại may mắn, tài lộc cho gia chủ.
Tất niên còn gọi là lễ tất niên hay tiệc tất niên là một nghi thức nhằm đánh dấu thời khắc kết thúc một năm và chuẩn bị bước sang năm mới. Cúng tất niên là tục lệ truyền thống đã có từ rất lâu đời, đây là dịp để gia đình, con cháu chuẩn bị mâm cơm dâng lên thần linh, tổ tiên nhằm báo cáo tới các đấng bề trên về những việc đã làm được và chưa làm được trong suốt một năm qua. Đây cũng là dịp để con cháu quây quần, đoàn tụ sau những ngày làm ăn xa nhà.
Gia chủ nên xem khung giờ đẹp để làm lễ cúng tất niên
Vào những ngày cuối năm, người dân Việt Nam thường làm một mâm lễ cúng tất niên. Trước là dâng kính Thần linh, Gia tiên bày tỏ chân tâm, lòng thành, sau là bữa cơm đoàn viên sum vầy của gia đình, tiễn năm cũ đón năm mới. Theo các chuyên gia phong thủy, mâm cúng tất niên không cần quá linh đình, khoa trương, nhưng vẫn phải đủ lễ nghi thể hiện sự tôn trọng, tôn kính với đấng bề trên.
Ngày đẹp, giờ đẹp cúng tất niên năm nay
Theo chuyên gia phong thủy, ngày tốt giờ tốt để làm lễ cúng tất niên năm nay là Ngày 29 tháng Chạp (tức 16/2/2026 dương lịch), là ngày Tân Dậu và khung giờ đẹp lên hương là giờ Tỵ (9h - 11h).
Đây là khung giờ hoàng đạo, mang ý nghĩa tốt lành cho năm mới.
Những kiêng kỵ cần nhớ trong mâm cúng tất niên
Mâm cúng tất niên không cần quá cầu kỳ nhưng phải đầy đủ
- Phải chuẩn bị lễ cúng trước khi ăn cơm tất niên
Trước khi cả gia đình ăn cơm tất niên phải chuẩn bị đồ cúng và khấn vái với tổ tiên. Lúc cúng, tất cả các thành viên trong gia đình nên mặc quần áo đẹp, sạch sẽ cùng tụ họp lại để cúng trình diện trước bàn thờ gia tiên. Nếu không sẽ dễ dẫn đến lục đục trong gia đình trong năm mới.
- Không cười đùa, thiếu nghiêm túc khi làm lễ cúng
Khi làm lễ cúng tất niên, bạn tuyệt đối không nên cười đùa, nói chuyện to hoặc nói tục, chửi bậy vì như vậy được xem là bất kính, không thành tâm với bề trên.
- Làm đổ vỡ đồ dùng trong nhà
Cần tránh làm đổ vỡ đồ dùng, bát đĩa trong nhà đặc biệt là trong mâm cơm vì theo quan niệm của người xưa, đổ vỡ mang tới điềm xui xẻo. Do đó, khi tiến hành các nghi lễ quan trọng nên hết sức cẩn thận để tránh xảy ra đổ vỡ.
- Tránh căng thẳng khi dùng bữa cơm tất niên
Sau lễ cúng tất niên, hạ lễ chính là bữa cơm đoàn viên của gia đình. Đây là thời khắc quý giá để mọi thành viên trong nhà có thể trò chuyện, nhìn lại những gì đã qua trong năm cũ. Đồng thời cũng là cơ hội để cùng nhau hứa hẹn những kế hoạch, mong ước trong năm mới. Cố gắng cùng nhau tạo ra không khí vui vẻ, hoà ái, tránh đánh mắng, cãi cọ, quát tháo nhau trong bữa cơm.
- Mâm cơm cúng không được xuề xòa như ngày thường
Tùy thuộc theo vùng miền và điều kiện gia đình, mỗi nơi sẽ có mâm cơm cúng khác nhau, nhưng một số vật phẩm nhất định phải có khi cúng theo phong tục của người Việt đó là: mâm ngũ quả, hương hoa, vàng mã, trầu cau, rượu, bánh chưng... Các món ăn trong ngày Tết sẽ được bày biện trang nghiêm trên bàn thờ.
Sai lầm khi cúng tất niên nhiều gia đình gặp phải
Theo chuyên gia phong thủy, sai lầm khi cúng tất niên cuối năm nhiều gia đình gặp phải đó là chuẩn bị lễ cúng vào các ngày cuối năm, thường sẽ sau ngày 23 tháng Chạp - Ông Công Ông Táo. Các chuyên gia nhấn mạnh, đối với cúng tất niên chỉ có một ngày duy nhất để thực hiện nghi lễ này, đó là ngày cuối cùng của tháng Chạp.
Lễ cúng tất niên thường được diễn ra vào ngày cuối cùng tháng Chạp của năm cũ
“Tất niên” có nghĩa là hết là hoàn thành, kết thúc. Như vậy, cúng tất niên hay mâm cơm tất niên là bữa cơm, lễ cúng để hoàn tất, kết thúc một năm qua đi, tức là lễ cúng tất niên phải được cúng vào ngày cuối cùng của năm cũ âm lịch. Thông thường các gia đình sẽ cúng tất niên vào chiều 30 Tết hoặc 29 Tết đối với tháng thiếu. Một số gia đình cúng trưa hoặc tối muộn, tùy vào hoàn cảnh và điều kiện riêng.
Theo đó, năm Ất Tỵ, lễ cúng tất niên sẽ được tổ chức vào đúng ngày 29 tháng Chạp, rơi vào thứ Hai, ngày 16/2/2026 dương lịch.
Về thủ tục cúng tất niên, các chuyên gia cho rằng việc làm lễ cúng này để cầu tài lộc, bình an chứ không quá phức tạp. Trong ngày cuối cùng của năm, trước khi cúng tất niên ở gia tiên mọi người cũng có thể đi quét dọn mộ phần, thắp hương mời tổ tiên về để ngự tại tư gia trong những ngày Tết.
* Thông tin trong bài mang tính tham khảo.
