Bố mẹ có thể thông qua một số biểu hiện của con ở trường để xem trẻ có đang học tập tốt hay không.
Thực tế cho thấy, không ít trẻ có kết quả học tập chưa nổi bật ở lớp một và lớp hai, nhưng đến đầu lớp ba, điểm số lại cải thiện rõ rệt. Điều này không hẳn vì các em “bỗng dưng thông minh hơn”, mà bởi trước đó, năng lực thật sự của trẻ chưa có cơ hội bộc lộ đầy đủ.
Ở những năm đầu tiểu học, nhiều trẻ vẫn đang trong giai đoạn làm quen với môi trường học tập, rèn khả năng tập trung, ngôn ngữ và tư duy nền tảng. Khi những “viên gạch” này còn chưa được xếp vững, thành tích học tập khó có thể phản ánh đúng tiềm năng.
Bước sang lớp ba, khi não bộ và kỹ năng học tập dần hoàn thiện, đặc điểm cá nhân như khả năng tư duy logic, ghi nhớ, diễn đạt và tự học bắt đầu rõ nét hơn. Lúc này, điểm số tăng lên nhanh chóng như “cưỡi tên lửa” thực chất là kết quả của quá trình tích lũy âm thầm từ những năm trước, không phải một sự bứt phá ngẫu nhiên.
Điều quan trọng là, nếu bố mẹ đủ kiên nhẫn để tin tưởng, đồng hành và không vội vàng dán nhãn “học kém”, trẻ sẽ có thời gian và không gian cần thiết để phát triển đúng nhịp độ. Theo đó, bố mẹ có thể thông qua một số biểu hiện của con ở trường để xem trẻ có đang học tập tốt hay không.
Đặc biệt thích hỏi tại sao
Có một số trẻ khi được yêu cầu làm điều gì đó, luôn kèm theo câu hỏi: “Tại sao?”
Cô bé Dabao muốn mặc váy đi chơi, người mẹ khuyên: “Hôm nay con mặc quần và áo nhé, chiếc váy đó không hợp.” Cô bé ngước lên hỏi: “Tại sao ạ?”
Người mẹ giải thích: “Hôm nay mình đi leo núi, mặc váy sẽ bất tiện, quần thì thoải mái và an toàn hơn.” Nghe xong, con vui vẻ đi thay đồ, không thêm một lời phản đối.
Một lần khác, khi cô bé làm bài tập toán sai, người mẹ sốt ruột quát: “Con không thấy mình làm sai à?” Cô bé nhìn lại bài, rồi ngẩng đầu hỏi rất nghiêm túc: “Mẹ ơi, con sai chỗ nào vậy?”
Người mẹ nói: “Kết quả phải là 5.” Con không vội sửa ngay, mà tiếp tục hỏi: “Tại sao lại là 5?”
Không giống nhiều đứa trẻ chỉ cần biết đáp án đúng, cô bé muốn hiểu vì sao mình sai và vì sao cách làm kia đúng. Chính thói quen đó khiến trẻ dần hình thành tư duy logic và khả năng tập trung. Bắt đầu từ lớp ba, khi đạt nền tảng tư duy tốt, điểm số của Dabao tiến bộ rõ rệt, gần như “bật lên” một cách ngoạn mục. Đến lớp sáu, cô bé thường xuyên nằm trong nhóm học sinh có kết quả tốt nhất.
Những đứa trẻ hay hỏi “tại sao” thường có nhu cầu hiểu bản chất sự việc. Trẻ lắng nghe kỹ, suy nghĩ sâu và chủ động đặt câu hỏi khi chưa thật sự hiểu. Nếu bố mẹ đủ kiên nhẫn để trả lời, dẫn dắt thay vì gạt đi, câu hỏi “tại sao” sẽ trở thành chiếc chìa khóa mở ra tư duy, khả năng học tập và sự tập trung lâu dài.
Những đứa trẻ hay hỏi “tại sao” thường có nhu cầu hiểu bản chất sự việc.
Không vội lo lắng khi làm bài tập sai
Những trẻ không vội lo lắng khi làm sai bài tập thường có khả năng nhìn lại lỗi một cách bình tĩnh, biết tự hỏi “mình sai ở đâu” và “lần sau cần làm gì khác đi”. Với các em, sai lầm là cánh cửa mở ra sự tiến bộ.
Ngược lại, nếu mỗi lỗi sai đều kéo theo lời trách mắng hay áp lực, trẻ sẽ học cách né tránh thử nghiệm, tránh suy nghĩ và né tránh cả việc học. Lâu dần, trẻ không còn quan tâm đến việc hiểu đúng hay sai, mà lo lắng khi bị phê bình.
Khi bố mẹ tạo ra một vùng an toàn để thử và sai, trẻ được phép mắc lỗi và hướng dẫn thay vì phán xét. Chính trong không gian an toàn ấy, tư duy phản biện, khả năng giải quyết vấn đề và sự tự tin của trẻ được nuôi dưỡng từng ngày.
Và vai trò quan trọng của bố mẹ là đồng hành để con học cách lớn lên từ chính những lần mắc lỗi.
Khi bố mẹ tạo ra một vùng an toàn để thử và sai, trẻ được phép mắc lỗi và hướng dẫn thay vì phán xét.
Thích sự hài lòng bị trì hoãn
Trì hoãn sự thỏa mãn không đơn thuần là “hôm nay có kẹo nhưng không ăn”. Bản chất là khả năng lựa chọn lợi ích lớn hơn trong tương lai, thay vì niềm vui nhỏ ngay trước mắt.
Ví dụ, trẻ có thể ăn 1 viên kẹo ngay hôm nay, hoặc nếu sẵn sàng chờ đến ngày kia, trẻ sẽ nhận được 3 viên kẹo. Qua lựa chọn này, có thể thấy trẻ nghiêng về sự thỏa mãn tức thì hay có khả năng kiên nhẫn vì mục tiêu dài hạn.
Trẻ biết đặc mục tiêu dài hạn cho quá trình học tập.
Những trẻ biết trì hoãn sự thỏa mãn thường có tầm nhìn xa. Các em dễ đặt mục tiêu lâu dài cho bản thân và kiên trì tiến từng bước nhỏ. Chẳng hạn, một học sinh tiểu học đặt mục tiêu tích lũy vốn từ tiếng Anh cho cả cấp học. Mỗi ngày học 5 từ mới, mỗi từ được ghi nhớ là một bước tiến gần hơn tới mục tiêu lớn.
Điều quan trọng là trẻ không quá bận tâm đến kết quả ngắn hạn, bởi sự tập trung hướng về chặng đường dài phía trước.
Bố mẹ có thể đồng hành cùng con đặt mục tiêu rõ ràng, lên kế hoạch từ sớm. Hãy viết ra mục tiêu lớn, chia nhỏ thành những việc cụ thể mỗi ngày và kiên trì thực hiện.
