Đây là loại rau mọc cực kỳ phổ biến tại vùng núi phía Bắc của nước ta. Trước kia thương lái tranh nhau thu mua loại rau này với mức giá khá cao nhờ vào những công dụng của nó đối với sức khỏe.
Vùng núi Tây Bắc của nước ta là nơi có rất nhiều thắng cảnh đẹp mắt thu hút du khách trong và ngoài nước tới để tham quan. Ngoài ra nơi đây cũng có nhiều loại đặc sản trứ danh mà du khách nào cũng muốn mang về bởi hương vị thơm ngon cũng như công dụng đối với sức khỏe. Một trong số đó phải kể đến đó là loại rau dớn vô cùng nổi tiếng.
Rau dớn có tên khoa học là Diplazium esculentum, là loài thực vật mọc hoang dã thuộc họ Dớn (Athyriaceae) và bộ Dương Xỉ. Chúng được sử dụng chủ yếu trong chế biến các món ăn cũng như bào chế thành những loại dược liệu quý giá tốt cho sức khỏe.
Do thuộc bộ Dương Xỉ cho nên hình dáng bên ngoài của rau dớn khá giống với những cây Dương Xỉ mà chúng ta vẫn thường trông thấy hàng ngày. Loài cây rau này có bộ rễ nghiêng, các lá màu xanh lục mọc uốn lượn xung quanh cuống với chiều dài cuống lá từ 50 tới 100cm.
Rau dớn có khoảng 12 - 16 lá chét dạng mũi mác mọc tăng dần trên cùng một cuống. Phiến lá hơi cứng, có thể có hoặc không có lông. Những lá già yếu nằm gần gốc có màu nâu đen dần, trong khi lá non nằm trên đỉnh mọc vươn thẳng, mập mạp, màu xanh lục và uốn cong giống như vòi voi.
Rau dớn phân bố rộng rãi tại nhiều quốc gia trong khu vực châu Á, nhất là tại những khu vực có độ cao trên 2.300m so với mực nước biển. Tại Việt Nam, chúng được tìm thấy rất nhiều ở một số tỉnh thành vùng núi phía Bắc như Lào Cai, Lai Châu,...
Rau dớn là loài thực vật mọc hoang, thường mọc phổ biến ở những nơi sông, suối,... có độ ẩm rất cao. Ngoài ra chúng còn ẩn nấp dưới nhiều tán cây lớn để tránh ánh nắng gay gắt từ Mặt Trời.
Loại rau này thích hợp với môi trường hoang dã, mọc thành nhiều tán lớn cho nên người ta thường khó có thể tự trồng ra chúng. Hàng năm cứ vào mùa mưa ở phía Bắc nước ta thì sẽ xuất hiện rất nhiều rau dớn. Ở một số nơi khác, kết thúc mùa mưa vào tháng 9, tháng 10 âm lịch sẽ thấy rau dớn mọc thành từng dải xanh ngát.
Theo như Đông y, rau dớn là loại dược liệu có tính mát, vị ngọt, có khả năng lợi tiểu, thanh nhiệt, giảm ho, chống viêm họng, giải cảm, giải độc, tăng lưu thông khí huyết,... rất hiệu quả. Ngoài ra nếu ăn rau dớn thường xuyên sẽ tốt cho hệ tiêu hóa, phòng ngừa được táo bón có thể xảy ra.
Chính vì có giá trị trong y học cao mà thương lái Trung Quốc trước kia từng đến thu mua rau dớn của bà con dân tộc rất nhiều lần. Thậm chí có thời điểm giá bán của rau dớn bị đội lên tới 200.000 đồng/kg mà vẫn cháy hàng.
Bên cạnh việc làm dược liệu, rau dớn còn được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực, chế biến thành nhiều món ăn ngon khác nhau. Nó có thể được chế biến dưới dạng món luộc, món xào hoặc món canh đều vô cùng ngon miệng và bổ dưỡng. Thậm chí nhiều nhà hàng còn đưa món rau dớn vào thực đơn để biến nó trở thành đặc sản ít nơi có được.
Ngày nay nguồn cung rau dớn vô cùng dồi dào, thương lái Trung Quốc không còn thu mua tận lực như trước kia cho nên giá bán của rau vì thế mà bình ổn trở lại. Hiện bà con dân tộc vùng núi phía Bắc rao bán những bó rau dớn với mức giá chỉ từ 30.000 đến 40.000 đồng/kg mà thôi.
Rau dớn là món quà tặng mà thiên nhiên ban tặng cho con người bởi hương vị thơm ngon cùng công dụng rất tốt cho sức khỏe. Nếu như có cơ hội đi du lịch tại các tỉnh thành miền núi phía Bắc, nhất định bạn hãy thử một lần thưởng thức loại rau “tuyệt hảo” này nhé.
