Đêm giao thừa là khoảnh khắc thiêng liêng chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, gắn liền với nhiều phong tục mang ý nghĩa cầu may, chiêu tài đón lộc. Để cả năm Bính Ngọ thịnh vượng bình an, có “2 thứ không được tắt, 3 thứ không nên để trống” vào thời điểm này.
Đêm giao thừa có "2 thứ không tắt - 3 thứ không để trống"
Đèn không tắt
Theo quan niệm dân gian, ánh sáng trong khoảnh khắc chuyển giao năm cũ – năm mới không chỉ mang ý nghĩa soi đường mà còn tượng trưng cho nguồn sinh khí dồi dào. Từ xa xưa, người ta tin rằng những thế lực xấu thường e ngại ánh sáng rực rỡ. Bởi vậy, trong đêm giao thừa, các gia đình thường thắp đèn sáng khắp nhà, nhất là khu vực bàn thờ tổ tiên.
Ngọn đèn không tắt được xem như lời cầu chúc cho năm mới hanh thông, gia đạo ấm êm, tiền tài tỏa rạng. Ánh sáng ấy cũng biểu thị sự khởi đầu mới đầy hy vọng, xua tan mọi điều u tối của năm cũ.
Hương không tắt
Đêm giao thừa là thời khắc linh thiêng khi con cháu thành kính dâng lễ lên tổ tiên và thần linh. Mâm cúng được chuẩn bị trang trọng, đi kèm với nén hương thơm lan tỏa trong không gian ấm cúng. Việc giữ cho hương luôn cháy đỏ suốt khoảnh khắc sang canh thể hiện sự kết nối bền chặt giữa người sống và người đã khuất.
Theo quan niệm truyền thống, nén hương còn là sợi dây tâm linh gửi gắm ước mong về bình an, che chở và phù hộ. Vì vậy, nhiều gia đình kiêng để hương tắt giữa chừng trong đêm đầu năm.
Nhà không để trống
Tết là dịp đoàn viên, là lúc mọi thành viên quây quần bên nhau để cùng chào đón năm mới. Người xưa quan niệm rằng đêm giao thừa mà cửa nhà khóa im lìm, không có hơi ấm con người sẽ tạo nên sự trống trải, thiếu sinh khí.
Khoảnh khắc thiêng liêng ấy cần có tiếng cười, lời chúc và sự hiện diện của gia đình để mang lại vượng khí cho cả năm. Nhà có người đón giao thừa cũng được xem như biểu tượng của sự sum vầy, đủ đầy và hạnh phúc.
Thùng gạo không được rỗng
Trong đời sống truyền thống, hạt gạo là nền tảng của sự no đủ. Vì vậy, hình ảnh thùng gạo đầy ắp trong những ngày đầu năm được xem như lời chúc phúc cho cuộc sống sung túc, không thiếu thốn.
Người ta tin rằng nếu để thùng gạo rỗng vào thời khắc chuyển năm sẽ tượng trưng cho sự hao hụt, túng thiếu. Do đó, trước giao thừa, nhiều gia đình thường chú ý bổ sung gạo với mong muốn cả năm đủ ăn, đủ mặc và tích lũy dồi dào.
Nồi không được rỗng
Theo phong tục ở nhiều vùng miền, trong đêm giao thừa nên chừa lại một phần thức ăn trong nồi. Ở miền Bắc có thể là bánh hoặc cơm, miền Nam thường giữ lại một ít cá hay món mặn.
Hành động nhỏ này mang ý nghĩa tượng trưng cho “dư dả”, cầu mong năm mới không thiếu thốn, luôn có của ăn của để. Đây cũng là cách người xưa gửi gắm mong ước về một năm ấm no, hạnh phúc và viên mãn.
Những việc cần làm vào đêm giao thừa
Quây quần bên mâm cơm giao thừa
Sau lễ cúng sang canh, gia đình nên cùng nhau thụ lộc và thưởng thức bữa cơm giao thừa trong không khí ấm áp. Đây không chỉ là lúc nhìn lại những điều đã qua trong năm cũ mà còn là khoảnh khắc gửi gắm lời chúc tốt đẹp cho năm mới an khang, thuận lợi.
Theo quan niệm dân gian, trong giây phút khởi đầu năm mới, gia chủ có thể chọn những món mang màu đỏ tượng trưng cho cát tường như xôi gấc, chè đậu đỏ, dưa hấu… để cầu tài lộc. Bên cạnh đó, các loại trái cây vàng như cam, quýt cũng được ưa chuộng bởi sắc vàng gợi hình ảnh giàu sang, đủ đầy và thịnh vượng.
Chọn người hợp vía để xông nhà
Phong tục xông đất đầu năm được xem là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến vận khí cả năm của gia đình. Vì vậy, nhiều người thường mời người có tính tình vui vẻ, làm ăn thuận lợi và hợp tuổi với gia chủ đến mở hàng đầu năm.
Người được chọn có thể đi lễ chùa hoặc du xuân trước thời khắc giao thừa, rồi bước vào nhà đúng lúc năm mới vừa sang để mang theo điều may mắn. Đó có thể là người thân quen, hàng xóm thân thiết hoặc chính thành viên trong gia đình có “vía tốt”.
Giữ âm thanh rộn ràng suốt đêm
Đêm giao thừa nên tránh sự tĩnh lặng quá mức trong nhà. Người xưa quan niệm rằng không khí vui tươi, rộn rã sẽ giúp thu hút nguồn năng lượng tích cực. Vì vậy, nhiều gia đình mở TV hoặc bật nhạc nhẹ xuyên đêm để giữ cho không gian luôn ấm áp, có sinh khí.
Âm thanh không chỉ tạo cảm giác sum vầy mà còn tượng trưng cho một năm mới nhộn nhịp, đủ đầy niềm vui.
Luôn có tiền trong người
Một phong tục nhỏ nhưng được nhiều người lưu tâm là giữ trong túi vài tờ tiền vào thời khắc giao thừa. Hành động này mang ý nghĩa tượng trưng rằng gia chủ luôn có của cải bên mình, tài chính chủ động và hanh thông.
Người ta tin rằng mở đầu năm mới trong trạng thái “có tiền” sẽ giúp dòng chảy tài lộc suôn sẻ, công việc làm ăn thuận lợi hơn.
Mở cửa đón sinh khí đầu năm
Khoảnh khắc giao thừa được xem là lúc trời đất giao hòa, năng lượng mới tràn đầy. Vì thế, nhiều gia đình mở cửa chính và cửa sổ để chào đón luồng sinh khí tốt lành bước vào nhà.
Việc mở cửa không chỉ mang ý nghĩa đón may mắn mà còn tượng trưng cho sự rộng mở, sẵn sàng tiếp nhận cơ hội và loại bỏ những điều không may của năm cũ.
* Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm!
