Nhiều người đánh giá thịt của loài này ngon hơn cua nhưng phải đến Trà Vinh mới được thưởng thức.
Trong họ nhà cua, cái tên chù ụ nghe vô cùng lạ lẫm nhưng chất lượng của nó không thua kém bất cứ loài giáp xác nào. Đây là một đặc sản nổi tiếng, rất được ưa chuộng ở Trà Vinh.
Theo tìm hiểu, chù ụ thường sống ở các bãi bồi, nơi dòng sông đổ ra biển hoặc ở những cánh rừng phòng hộ ven biển, nhiều nhất là ở 2 huyện duyên hải của tỉnh Trà Vinh. Về đặc điểm nhận dạng, chù ù khá giống với con ba khía nhưng kích thước bé hơn, trông cục mịch và có vẻ chậm chạp.
Hai càng chù ụ đỏ hoe, to và kềnh càng, nhiều thịt, trên mai lại có những vết hằn sần sùi giống như hoa văn, hình dáng quều quào, sù sụ, buồn. Có lẽ vì nét mặt hờn dỗi, phụng phịu như vậy mà người ta đặt tên cho chúng là con chù ụ.
Tuy chậm chạp nhưng để "săn" được chù ù không hề đơn giản bởi chúng sống trong những hang sâu. Sáng sớm người ta mang đồ nghề, can nhựa và thức ăn lội sâu vào các cánh rừng đước ven biển để tìm hang. Nghề săn chù ụ đối mặt với muỗi mòng, đỉa vắt và biết bao nguy hiểm khác đang rình rập.
Anh Hòa Thái (ở Trà Vinh) cho biết: "Những người có kinh nghiệm lâu năm thì một ngày cũng chỉ săn được khoảng 2-3 kg chù ụ. Sau khi bắt xong, chù ụ chỉ sống được 1 ngày nên phải bán cho nhà hàng hoặc thương lái. Nếu vận chuyển xa phải ướp lạnh mới được".
Theo anh Thái, chù ù được bán với giá khoảng 60.000-90.000 đồng/kg. "Trước đây chù ụ là món ăn dân dã của người dân nơi đây, giờ đây chúng thành đặc sản nổi tiếng được nhiều người ưa chuộng. Từ chù ụ có thể chế biến thành các món chù ụ nướng, luộc, hấp bia và cầu kỳ tỉ mẩn hơn nữa là chù ụ rang me.
Cái ngon của chù ụ là những chiếc càng giòn rụm, thịt chắc và ngọt. Ăn chậm chậm mới cảm nhận được hết vị chua, béo, ngọt và giòn của chúng".
Chị Chính - một người dân khác ở Trà Vinh cho hay: "Có nhiều cách săn chù ụ như: móc hang, soi đèn bắt ban đêm..., nhưng cách đơn giản nhất là dùng rập chì bỏ mồi bằng lá cây hay khóm rồi đặt trước miệng hang là chúng chui vào. Chù ụ tuy chậm nhưng rất hung dữ, nếu rọng chung với nhau là chúng cắn gãy ngoe gãy càng, nên khó bảo quản. Ða số thương lái thu mua chù ụ sống về chế biến liền hoặc muối đá để giữ được nguyên con, dễ tiêu thụ".
Theo chị Chính, vào mùa nước lên tháng 10, tháng 11 âm lịch, chù ụ ra rửa trứng nên chúng hội như ba khía. Thời điểm này gạch chù ụ rất ngon. Còn mùa tháng 2, tháng 3, chù ụ lột nên đa phần thịt không chắc.
