Từng là loài bò sát khiến nhiều người e dè mỗi khi bắt gặp trong bụi rậm, rắn mối giờ đây lại “lột xác” trở thành đặc sản trứ danh của miền Tây, được bán với giá lên đến 350.000 đồng/kg.
Trong những bụi rậm khô ven vườn, dưới các gốc cây mục hay đám lá úa của miền Tây Nam Bộ có một loài đặc sản mà nghe tên ai cũng thấy rùng mình, đó là con rắn mối. Thế nhưng những năm gần đây, rắn mối lại trở thành món ăn nổi tiếng khắp vùng, được bán với giá 200.000–350.000 đồng/kg, có lúc lên đến 350.000 đồng/kg tùy thời điểm.
Rắn mối thuộc họ Scincidae, thường bị nhầm lẫn với thằn lằn hay tắc kè vì thân hình khá tương đồng. Chúng có lớp vảy đen bóng, thân thon dài, đầu hơi nhọn giống rắn nhưng lại có bốn chân nhỏ, mỗi chân năm ngón nên người miền Tây hay gọi đùa là “rắn bốn chân”. Hai bên hông thường có sọc đỏ chạy dọc từ đầu đến chân sau, tạo nên vẻ ngoài đặc trưng. Khi gặp nguy hiểm, rắn mối có thể tự cắt đuôi để đánh lạc hướng kẻ thù rồi nhanh chóng tẩu thoát, chiếc đuôi sau đó sẽ mọc lại. Chính tập tính đặc biệt này khiến loài vật nhỏ bé ấy càng thêm thú vị.
Tên gọi “rắn mối” xuất phát từ thói quen săn mồi của chúng. Thức ăn khoái khẩu là mối sống trong các gốc cây mục, đám cỏ khô hay lớp lá mục trên mặt đất. Ngoài ra, chúng còn ăn dế, gián, cào cào, sâu bọ… Nhờ chiếc lưỡi và mũi nhạy bén, rắn mối có thể lần tìm con mồi một cách nhanh chóng. Ở miền Tây, chúng xuất hiện nhiều vào các tháng cuối năm, khoảng tháng 11–12, khi điều kiện khô ráo thuận lợi cho mối phát triển.
Người dân thường đi săn rắn mối vào những ngày nắng. Cách bắt khá đơn giản nhưng cũng đầy “mẹo”. Chỉ cần cơm nguội trộn cám, móc thêm vài con tép trấu vào lưỡi câu rồi thả vào bụi rậm. Rắn mối thấy động sẽ lao ra đớp mồi và dính câu.
Thoạt nhìn, ít ai nghĩ rắn mối lại có thể trở thành món ăn hấp dẫn. Thế nhưng sau khi được sơ chế kỹ lưỡng, cạo sạch vảy, chặt bỏ đầu, chân, làm sạch ruột, phần thịt trắng lộ ra trông khá bắt mắt. Đặc biệt, chiếc đuôi được xem là phần quý và bổ dưỡng nhất nên khi làm phải giữ nguyên. Thịt rắn mối chắc, ngọt và dai nhẹ, không tanh, càng chế biến càng dậy mùi thơm.
Đơn giản và “nguyên bản” nhất là món rắn mối nướng mọi. Không cần cầu kỳ, chỉ đập chết rồi đặt lên than hồng, để lớp vảy cháy sém, mỡ vàng ươm. Khi chín, cạo sạch vảy cháy, bẻ từng khúc chấm muối hột hay muối tiêu chanh. Thịt ngọt lịm, thơm nức, ăn một lần là nhớ mãi. Ngoài ra còn có rắn mối chiên giòn, ướp gia vị rồi chiên vàng rụm, ăn kèm rau sống; rắn mối nướng lá lốt với phần thịt băm nhuyễn cuốn trong lá lốt thơm nồng.
Nhiều người lần đầu thưởng thức đều bất ngờ. Nếu không nói trước, rất khó nhận ra đó là thịt của một loài “rắn bốn chân” từng khiến mình e dè. Cảm giác ngại ngần ban đầu nhanh chóng nhường chỗ cho sự thích thú khi vị ngọt tự nhiên lan trên đầu lưỡi.
Ngày nay, rắn mối không chỉ xuất hiện trong bữa cơm quê mà còn có mặt ở các nhà hàng, quán nhậu thành phố, thu hút cả du khách tò mò muốn khám phá đặc sản miền Tây.
