Cúng ông Công ông Táo là nghi lễ quen thuộc mỗi dịp cuối năm, nhưng nếu thực hiện không đúng thời điểm và cách thức, nghi lễ dễ mất đi ý nghĩa vốn có. Không ít gia chủ vì chủ quan hoặc làm lễ vội vàng mà vô tình phạm phải những điều kiêng kỵ.
4 thời điểm không nên cúng ông Công ông Táo
Cúng sau 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp
Theo quan niệm dân gian, thời điểm từ sáng sớm đến trước giờ Ngọ ngày 23 tháng Chạp được xem là lúc Táo quân còn ở nhân gian để nhận lễ tiễn và tấu trình những việc lớn nhỏ của gia chủ trong suốt một năm.
Sau 12 giờ trưa, Táo quân đã chính thức “lên chầu trời”, nên nếu gia chủ tiến hành cúng muộn vào thời điểm này thì nghi lễ được cho là đã lệch thời, không còn trọn vẹn ý nghĩa tiễn đưa. Việc dâng hương lúc này mang tính hình thức nhiều hơn là tâm linh, khiến sự kết nối tinh thần giữa gia chủ và Táo quân khó được trọn vẹn như mong muốn.
Thực hiện lễ cúng vào các khung giờ đêm muộn
Các khung giờ đêm khuya, đặc biệt sau 21-22 giờ, thường được xem là lúc dương khí suy giảm, không gian trầm lắng và dễ sinh cảm giác u ám. Trong tín ngưỡng truyền thống, đây không phải khoảng thời gian lý tưởng để tiến hành những nghi lễ mang ý nghĩa khởi đầu, cầu an hay tiễn đưa.
Các gia đình không nên thực hiện lễ cúng ông Táo vào đêm muộn
Cúng Ông Công Ông Táo vào đêm muộn không chỉ khiến không khí lễ cúng kém trang nghiêm mà còn dễ tạo tâm lý mệt mỏi, chiếu lệ, làm giảm sự thành tâm của gia chủ.
Ban thờ xáo trộn, chưa được bao sái sạch sẽ
Ban thờ là không gian linh thiêng, nơi kết nối tâm linh giữa con người với thần linh và tổ tiên. Nếu ban thờ đang bừa bộn, đồ thờ đặt lộn xộn, chưa được lau dọn, bao sái gọn gàng mà đã vội vã bày lễ cúng thì nghi lễ khó thể hiện được sự kính trọng cần có.
Theo quan niệm dân gian, một ban thờ ngăn nắp, sạch sẽ không chỉ thể hiện sự chu đáo của gia chủ mà còn là cách “mời” năng lượng tốt lành, giúp lễ cúng diễn ra trong trạng thái an ổn và hài hòa.
Một ban thờ ngăn nắp, sạch sẽ không chỉ thể hiện sự chu đáo của gia chủ mà còn là cách “mời” năng lượng tốt lành, giúp lễ cúng diễn ra trong trạng thái an ổn
Gia chủ thực hiện nghi lễ trong tâm thế vội vã, căng thẳng
Cúng Ông Công Ông Táo không đặt nặng mâm cao cỗ đầy mà đề cao sự thành tâm. Nếu gia chủ làm lễ trong trạng thái gấp gáp, lo toan công việc, chỉ cúng cho xong hoặc vừa cúng vừa sốt ruột, thì nghi lễ khó đạt được sự tĩnh tại cần thiết. Tâm không an thì lễ khó tròn, bởi theo quan niệm truyền thống, chính sự lắng lòng, kính cẩn và thành ý mới là yếu tố quan trọng nhất giúp nghi lễ mang lại cảm giác nhẹ nhõm, an yên cho gia đình trước khi bước sang năm mới.
Loạt sai lầm phổ biến khi cúng táo quân
Cúng càng sớm càng tốt
Nhiều người cúng từ rất sớm vì sợ “Táo quân về trời muộn”. Thực tế, điều quan trọng không nằm ở cúng sớm hay muộn, mà là đúng thời điểm và đủ sự trang nghiêm. Cúng quá sớm khi khí chưa ổn định đôi khi lại làm nghi lễ mất đi ý nghĩa trọn vẹn.
Mâm lễ linh đình
Không ít gia chủ nghĩ rằng phải mâm cao cỗ đầy, lễ lớn mới “được chứng”. Trong tín ngưỡng Việt, lòng thành và sự chỉnh tề luôn được đặt cao hơn hình thức. Một mâm lễ gọn gàng, đúng nghi thức, sạch sẽ vẫn trọn vẹn ý nghĩa hơn rất nhiều.
Địa điểm thả cá
Việc thả cá mang ý nghĩa phóng sinh, tiễn Táo quân, nhưng nếu thả cá qua loa, chen lấn, hoặc đặt cá ở nơi ô nhi-ễm thì vô tình lại phản tác dụng. Phóng sinh đúng nghĩa là thả trong tâm thế nhẹ nhàng, có ý thức và tôn trọng sinh linh.
Bao sái ban thờ qua loa
Nhiều gia đình dọn ban thờ gấp gáp, dùng chung khăn lau đồ sinh hoạt, hoặc dùng chất tẩy mạnh. Điều này dễ làm không gian thờ tự mất đi sự thanh tịnh. Gia chủ nên:
- Thắp hương xin phép trước khi bao sái
- Dùng khăn sạch riêng cho ban thờ
- Nước bao sái nên là nước ấm có ngũ vị hương, gừng hoặc tinh dầu tự nhiên
- Lau nhẹ tay, giữ cố định bát hương, tránh xê dịch
Cuối cùng, cúng Ông Công Ông Táo không phải là nghi lễ để “cầu xin cho đủ”, mà là một dịp nhìn lại sự chăm lo cho gia đạo trong suốt một năm. Khi nghi lễ được thực hiện đúng cách, với tâm thế an hòa, thì đó đã là nền tảng tốt nhất để đón một năm mới hanh thông và thịnh vượng hơn.
* Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm!
