HPV là tên viết tắt của Human Papilloma Virus – virus gây u nhú ở người. Đây là bệnh lây truyền qua đường tình dục rất phổ biến ở cả nam và nữ giới. HPV nguyên nhân hàng đầu gây ra hàng loạt các bệnh lý tổn thương tiền ung thư và ung thư nguy hiểm như ung thư cổ tử cung, âm hộ, âm đạo, dương vật, hậu môn, các u nhú ở đường sinh dục như mụn cóc sinh dục, sùi mào gà…
Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ thống kê HPV gây ra hơn 90% trường hợp mắc mụn cóc sinh dục, 99% trường hợp ung thư cổ tử cung, 90% trường hợp ung thư hậu môn, 65% trường hợp ung thư âm đạo, 50% trường hợp ung thư âm hộ và 45-90% trường hợp ung thư vòm họng.
Các nhà khoa học đã tìm thấy hơn 200 type HPV, trong đó có hơn 40 type là lây qua đường tình dục và được chia thành 2 nhóm nguy cơ dựa vào mức độ liên quan đến ung thư cổ tử cung và các sang thương tiền ung thư. HPV không lây truyền qua các chất dịch trong cơ thể như nước bọt hoặc tinh dịch mà lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc da với da hoặc da với niêm mạc. Tức trong mọi trường hợp quan hệ tình dục đều có nguy cơ cao nhiễm HPV.
Ngoài ra, HPV cũng được chứng minh có thể lây từ người bệnh sang người lành bằng các con đường khác như tiếp xúc với vật dụng cá nhân, đồ dùng có dính HPV, lây truyền từ mẹ sang con (nguy cơ lây nhiễm là rất thấp)… Thống kê cho thấy có đến 25% nam giới và 20% phụ nữ trong độ tuổi từ 18 - 59 bị nhiễm các chủng HPV gây ung thư.
Ảnh minh họa
Ngoài ra, các chuyên gia cho biết nam và nữ trên 26 tuổi là độ tuổi có hoạt động tình dục phong phú và đã sinh hoạt tình dục nhiều năm, thậm chí có những trường hợp không sử dụng các biện pháp an toàn càng tạo điều kiện cho HPV lây nhiễm. Vì vậy, để phòng ngừa HPV hiệu quả, bên cạnh các biện pháp phòng bệnh như tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ, sử dụng các biện pháp an toàn khi quan hệ tình dục và nên quan hệ chung thủy với một bạn tình thì việc chủ động tiêm vắc-xin HPV đầy đủ và đúng lịch là rất quan trọng và cần thiết để ngăn chặn ung thư cổ tử cung và các bệnh do HPV gây ra.
Tháng 5/2024, Bộ Y tế Việt Nam chính thức phê duyệt tiêm vắc-xin Gardasil 9 (Mỹ) cho nam và nữ từ 9-45 tuổi, mở rộng cơ hội phòng bệnh cho người lớn từ 27-45 tuổi. Việc mở rộng độ tuổi tiêm phòng HPV đến 45 tuổi giúp tăng tỷ lệ bao phủ vắc-xin cho đầy đủ các nhóm tuổi từ trẻ em đến người lớn, đặc biệt là lứa tuổi trung niên, giảm nguy cơ mắc bệnh và lây lan bệnh trong cộng đồng trong bối cảnh các bệnh ung thư ngày càng tăng và trẻ hóa.
Việc tiêm ngừa HPV khi ngoài 26 tuổi đem lại 4 lợi ích chính: Ngăn chặn đáng kể các loại bệnh ung thư sinh dục; bảo vệ nguy cơ lây nhiễm chéo cho các giới khác nhau; tăng cường biện pháp phòng ngừa HPV cho nam giới; tiết kiệm chi phí điều trị bệnh. Các nghiên cứu cho thấy vắc-xin HPV có hiệu quả bảo vệ tốt nhất trước khi tiếp xúc với virus, thường là trước lần quan hệ tình dục lần đầu tiên. Do vậy, vắc-xin được khuyến cáo tiêm càng sớm càng tốt. Vắc-xin được chứng minh có hiệu quả bảo vệ lên đến 30 năm.
Với người trên 26 tuổi tiêm vắc-xin HPV, vắc-xin không những vẫn có hiệu quả bảo vệ phòng các chủng HPV nguy cơ cao mà còn giúp phòng ngừa nguy cơ lây các chủng HPV chưa nhiễm có trong vắc-xin, đồng thời ngăn chặn nguy cơ tái nhiễm HPV, đặc biệt là những người có nhiều bạn tình hoặc bạn tình mới, tiết kiệm các chi phí liên quan đến điều trị bệnh do HPV.
