Thời điểm gần Tết, nhiều chị em tìm nhiều cách để giảm cân. Tuy nhiên, không ít người bỏ ngoài tai lời khuyên của bác sĩ, học theo những kiểu giảm cân trên mạng để rồi bị ảnh hưởng đến sức khỏe.
PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng - Giám đốc Trung tâm tư vấn, Phục hồi dinh dưỡng và Kiểm soát béo phì, Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết, gần đây không ít chị em đi khám, nhờ bác sĩ tư vấn cách giảm cân hiệu quả để chuẩn bị đón Tết. Điều đáng nói, sau khi tư vấn và lên kế hoạch, nhiều người lại không thực hiện, nghe theo cách giảm cân cấp tốc từ lời truyền miệng hoặc trên mạng, để rồi phải chịu hậu quả không như mong muốn.
Điển hình là trường hợp chị M.T (40 tuổi), hiện đang là giáo viên ở Cầu Giấy, Hà Nội có mong muốn giảm cân nhanh để đón Tết. Theo đó, nữ giáo viên này cao 1m58, nặng 60kg, với chiều cao và cân nặng như vậy, chị M.T thừa cân nhẹ, cần kiểm soát để giảm khoảng 4kg là hợp lý, nhằm giảm nguy cơ rối loạn chuyển hóa, người sẽ thon gọn hơn.
Dù đã được bác sĩ Hưng tư vấn, lên kế hoạch giảm cân, nhưng chị T lại ăn uống thất thường. Theo đó, chị T ăn sáng với trứng và một chút ngũ cốc, các bữa còn lại chỉ ăn đồ luộc là chính. Trong khi đó, cơ thể vẫn phải hoạt động, công việc giảng dạy vẫn phải thực hiện, đồng thời còn vận động, thể dục mỗi ngày.
Chỉ sau hơn 2 tuần thực hiện, chị T đã phải “cầu cứu” bác sĩ vì cơ thể luôn trong trạng thái mệt mỏi, trao đổi chất chậm lại, dễ thèm ăn vặt và rất khó giảm cân bền vững. Nữ giáo viên sau đó được tư vấn thay đổi chế độ ăn, làm sao giảm cân từ từ, nhưng không ảnh hưởng đến sức khỏe.
Việc chỉ ăn đồ luộc để giảm cân không phải là phương pháp lành mạnh được khuyến cáo thực hiện. Ảnh minh họa.
PGS Nguyễn Trọng Hưng cho rằng, giảm cân chưa bao giờ là câu chuyện đơn giản, nhất là với người bước qua tuổi 40. Không ít người tìm đến đủ phương pháp với hy vọng giảm cân nhanh, nhưng kết quả thường chỉ là giảm được vài cân trong thời gian ngắn, sau đó cân nặng nhanh chóng quay trở lại, kèm theo mệt mỏi và nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe.
Theo bác sĩ Hưng, với người ở ngưỡng tuổi từ 40 trở lên, quá trình giảm cân chịu ảnh hưởng rõ rệt bởi sự suy giảm hormone và thay đổi chuyển hóa theo tuổi. Ví dụ như trường hợp trên, họ nghĩ rằng chỉ cần ăn ít hoặc ăn theo một chế độ ăn cực đoan là sẽ giảm cân. Khi cơ thể thiếu năng lượng kéo dài, chuyển hóa sẽ chậm lại, dẫn tới mệt mỏi, giảm khối cơ và tăng nguy cơ tăng cân trở lại khi ăn bình thường.
“Việc áp dụng các chế độ ăn theo trào lưu, thiếu cân đối dinh dưỡng có thể gây nguy cơ rối loạn chuyển hóa, ảnh hưởng tim mạch và sức khỏe lâu dài, đặc biệt ở phụ nữ trung niên”, bác sĩ Hưng cảnh báo.
Với quan niệm cho rằng, ăn đồ luộc như các loại rau, các loại thịt sẽ giảm cân hiệu quả, rút ngắn thời gian giảm cân. PGS Nguyễn Trọng Hưng khẳng định, quan niệm này không hoàn toàn đúng. Bởi hấp luộc chỉ là một cách chế biến. Điều quan trọng là tổng năng lượng, sự cân đối giữa các nhóm chất và khả năng duy trì lâu dài. Nếu bữa ăn quá đơn điệu, người ăn rất dễ chán, thiếu năng lượng và nhanh bỏ cuộc.
Để giảm cân lành mạnh, cần phải có chế độ ăn đa dạng, khoa học. Ảnh minh họa.
Thực tế, các nền ẩm thực lành mạnh như Nhật Bản không chỉ ăn đồ luộc, mà chú trọng sự đa dạng, cân đối khẩu phần và chất lượng bữa ăn. Do vậy, giảm cân hiệu quả phải song hành với việc đảm bảo chất lượng cuộc sống.
Qua thực tế thăm khám lâm sàng, cũng như các nghiên cứu khoa học, bác sĩ Hưng đưa ra lời khuyên, không có con đường tắt trong giảm cân an toàn. Muốn kiểm soát cân nặng bền vững, người giảm cân cần quay về những nguyên tắc nền tảng: ăn đủ nhưng đúng, tăng rau xanh và chất xơ, hạn chế ăn vặt, vận động phù hợp với thể trạng và đặc biệt là kiên trì thay đổi thói quen.
Ông Hưng cho rằng, dù là nam hay nữ cần bỏ ngay tư tưởng, giảm cân chỉ để có một hình thể đẹp, mà sâu xa hơn giảm cân là để phòng ngừa bệnh tật, nâng cao chất lượng sống khi tuổi tác ngày càng cao. “Khi giảm cân điều khó nhất không ở việc ăn gì, mà quan trọng là dám thay đổi lối sống của chính mình mỗi ngày hay không”, ông Hưng nói.
