Khi những ngày đầu xuân dần khép lại, lễ hóa vàng trở thành nghi thức quan trọng để tiễn ông bà, thần linh sau Tết. Mâm lễ tuy không cần cầu kỳ nhưng phải trọn vẹn sự thành tâm và trang nghiêm. Dưới đây là văn khấn và cách cúng hóa vàng Tết Bính Ngọ 2026 đầy đủ, đúng phong tục truyền thống.
Các bước thực hiện lễ hóa vàng
Lễ cúng hóa vàng là một trong những nghi thức trang trọng và nhiều ý nghĩa nhất trong những ngày cuối Tết. Đây được xem như “bữa cơm tiễn”, khép lại khoảng thời gian sum họp giữa cõi dương và cõi âm, khi con cháu thành kính tiễn các vị thần linh và anh linh gia tiên trở về vị trí của mình sau những ngày về hưởng Tết cùng gia đình.
Vì lẽ đó, vào ngày làm lễ, các gia đình Việt thường chuẩn bị một mâm cỗ chu đáo, đủ đầy hương hoa, trà nước và những món ăn mang đậm không khí ngày xuân. Bên cạnh đó, nhiều nhà còn bày thêm các lễ vật Tết còn nguyên vẹn như bánh mứt, rượu trà, hoa quả… với ý nghĩa gửi làm quà và “lương thực đi đường” cho tổ tiên. Dù mâm cao cỗ đầy hay giản dị thanh đạm, tất cả đều gửi gắm lòng biết ơn và sự trân trọng của con cháu, cầu mong một năm mới bình an, hanh thông khi các ngài đã an vị trở lại.
Để buổi lễ diễn ra trọn vẹn, gia đình có thể thực hiện theo trình tự sau:
Trước hết, cần dọn dẹp bàn thờ sạch sẽ, gọn gàng. Lau chùi bát hương, chân nến, thay nước mới, chỉnh lại hoa quả ngay ngắn. Không gian thờ cúng phải trang nghiêm, thanh tịnh để thể hiện sự kính trọng. Đây cũng là cách con cháu bày tỏ lòng thành trước khi làm lễ tiễn.
Tiếp đó, chuẩn bị lễ vật. Mâm lễ hóa vàng không cần quá cầu kỳ, nhưng nên đầy đủ những thứ cơ bản như: hương, hoa tươi, nước sạch, trầu cau (nếu có), đĩa trái cây và một ít vàng mã tượng trưng. Vàng mã thường gồm tiền vàng, quần áo giấy hoặc đồ dùng tượng trưng gửi đến thần linh và gia tiên. Quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm, không nên quá hình thức.
Khi vào lễ, gia chủ ăn mặc chỉnh tề, thắp hương và khấn vái. Nội dung bài khấn nên ngắn gọn, tập trung vào việc tạ ơn thần linh, tổ tiên đã phù hộ trong năm qua và thành kính tiễn ông bà trở về cõi âm sau những ngày sum họp Tết. Lời khấn không cần quá dài, nhưng phải rõ ràng, trang trọng và xuất phát từ tâm.
Sau khi hương cháy được khoảng hai phần ba, gia đình tiến hành hóa vàng. Thứ tự hóa vàng cũng rất quan trọng: nên hóa phần dành cho thần linh trước, sau đó mới đến phần dành cho gia tiên. Khi hóa, cần thực hiện ở nơi sạch sẽ, an toàn, tránh gió mạnh để tro không bay tán loạn. Trong lúc hóa vàng, có thể vái thêm vài vái để bày tỏ lòng tiễn biệt.
Khi vàng mã đã cháy hết, gia đình thu gom tro gọn gàng, tránh để bay ngược vào nhà vì theo quan niệm dân gian, điều này không tốt cho vận khí đầu năm. Tro có thể rải xuống sông, vườn cây hoặc gom lại xử lý sạch sẽ.
Cuối cùng, sau khi hoàn tất nghi thức, gia chủ hạ lễ, thu xếp lại bàn thờ và trở lại sinh hoạt bình thường. Lễ hóa vàng khép lại không khí Tết, đánh dấu thời điểm con cháu chính thức bước vào một năm làm ăn, học tập mới với tinh thần nhẹ nhõm và an tâm hơn.
Văn khấn cúng hóa vàng tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần)
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, Long mạch, Táo quân, chư vị tôn thần.
Con kính lạy ngài Đương niên hành khiển, ngài Bản cảnh Thành hoàng, các ngài Thổ địa, Táo quân, Long mạch tôn thần.
Con kính lạy các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, nội ngoại tiên linh.
Hôm nay là ngày... tháng… năm...
Chúng con là... tuổi...
Hiện cư ngụ tại...
Thành tâm sửa biện hương hoa phẩm vật, phù tửu lễ nghi, cung bày trước án. Kính cẩn thưa trình: Tiệc xuân đã mãn, Nguyên đán đã qua, nay xin thiêu hóa kim ngân, lễ tạ tôn thần, rước tiễn âm linh trở về âm cảnh.
Kính xin lưu phúc, lưu ân, phù hộ độ trì dương cơ âm trạch, mọi chỗ tốt lành, con cháu được bách sự như ý, vạn sự bình an, tài lộc song toàn, gia đạo hưng vượng.
Lòng thành kính cẩn, lễ bạc tiến dâng, lượng cả xét soi, cúi xin chứng giám.
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần)
