Ngày đầu năm nên bắt đầu bằng niềm vui, vì vậy bố mẹ hạn chế “rót” vào cuộc gặp gỡ những câu chuyện nặng nề.
Tết Nguyên đán vốn là dịp để mọi người tạm gác lại bộn bề, trở về bên gia đình và cùng nhau chia sẻ niềm vui đoàn tụ. Trong không khí rộn ràng ấy, mỗi lời chúc, câu chuyện đều có thể làm ấm lòng người đối diện. Vì vậy, đừng để những lời nói thiếu suy nghĩ vô tình làm giảm đi sự ấm áp của buổi sum họp.
Giữa những người thân quen, cảm giác gần gũi đôi khi khiến chúng ta dễ nói thẳng, nói nhanh mà quên cân nhắc cảm xúc của nhau. Chỉ một câu hỏi tưởng chừng bâng quơ cũng có thể chạm vào điều riêng tư hoặc nỗi bận tâm của người khác. Khi lời nói đi nhanh hơn sự thấu hiểu, niềm vui ngày Tết cũng vì thế mà kém trọn vẹn.
Thật ra, sự tinh tế trong giao tiếp không phải là né tránh hoàn toàn mọi chủ đề, mà là biết đặt mình vào vị trí của người nghe. Tết là dịp để lan tỏa sự quan tâm và thiện chí, không phải để so sánh, phán xét hay vô tình tạo áp lực. Nếu không muốn làm ai đó chạnh lòng trong những ngày đầu năm, chúng ta nên nhắc mình tiết chế và lựa chọn lời nói cẩn trọng hơn.
Vì vậy, trong không khí sum vầy của Tết Nguyên đán, hãy nhớ giữ sự chừng mực trong từng câu chuyện. Đặc biệt, có 5 kiểu câu nói dưới đây cả bố mẹ và trẻ nên hạn chế nói, để niềm vui đầu năm được trọn vẹn và nhẹ nhàng hơn cho tất cả mọi người.
Hạn chế phô trương thành tích
“Con nhà tôi năm nay toàn điểm 9, 10 thôi”
“Con tôi thi cái gì cũng có giải”
Trong những buổi họp mặt đầu năm, việc nhắc đến chuyện công việc hay cuộc sống là điều khó tránh. Tuy nhiên, chia sẻ khác với khoe khoang. Khi câu chuyện vô tình trở thành màn so sánh hơn kém, niềm vui sum họp cũng dễ mất đi sự thoải mái ban đầu.
Bố có thể vui vì mình được thăng chức, tăng thu nhập, mua nhà mới hay sắm xe đẹp, hay trẻ đạt được thành tích học tập tốt. Nhưng nên hạn chế nhấn mạnh quá nhiều vào những thành tựu đó. Bởi điều này có thể chạm đến sự chạnh lòng của người khác, nhất là với những ai đang trải qua một năm chưa được như ý.
Tết là dịp để sẻ chia và động viên nhau, không phải để tạo thêm áp lực hay khoảng cách. Sự khiêm nhường và tinh tế trong cách nói chuyện không làm giảm giá trị thành công, mà còn giúp mọi người cảm thấy dễ chịu và gần gũi hơn. Đôi khi, một lời hỏi han chân thành hay một câu chúc tốt đẹp còn ý nghĩa hơn rất nhiều so với việc kể dài về những điều mình đạt được.
Không nói về chuyện riêng tư
“Bác nghe nói cháu dạo này học sa sút lắm phải không?”
“Con chị nhút nhát quá nhỉ?”
“Sao con lớn rồi mà còn khóc nhè vậy?”
Nhiều đứa trẻ hiện nay cảm thấy hơi “ngại Tết” không phải vì không thích sum họp, mà vì những câu hỏi quá riêng tư giữa các phụ huynh trong buổi gặp mặt.
“Bác nghe nói cháu dạo này học sa sút lắm phải không?” “Con chị nhút nhát quá nhỉ?” “Sao con lớn rồi mà còn khóc nhè vậy?” "Năm nay cháu đạt hạng mấy trong lớp"... thường xuất phát từ sự quan tâm của người lớn. Tuy nhiên, với trẻ nhỏ, đó đôi khi lại là áp lực hoặc sự xâm phạm vào không gian cá nhân.
Tết là dịp để kết nối bằng sự ấm áp và thấu hiểu, không phải bằng những câu hỏi khiến người khác lúng túng. Khi mỗi người giữ được sự lịch thiệp và chừng mực trong lời nói, cuộc trò chuyện sẽ trở nên nhẹ nhàng, không khí sum vầy cũng vì thế mà hài hòa, dễ chịu hơn.
Không bình luận tiêu cực về con cái của người thân
“Cậu A học hoài mà không thấy tiến bộ”
“Sao cháu trông gầy vậy, nhìn thiếu sức sống”
“Kiểu này lớn lên khó nên người”
Có câu nói rằng: “Người lớn nhìn vào cách đối xử của người khác, còn trẻ nhỏ nhìn vào cách chúng ta đối xử với chúng.” Điều đó nhắc chúng ta rằng thái độ và lời nói của mình luôn để lại dấu ấn, đặc biệt trong những mối quan hệ gia đình.
Dù phụ huynh thực sự có góp ý về cách dạy dỗ hay hành vi của một đứa trẻ, cũng nên lựa chọn cách nói và thời điểm phù hợp. Việc nuôi dạy con cái vốn là chuyện riêng của mỗi gia đình. Nếu góp ý không đúng lúc, không đúng cách, dễ trở thành sự can thiệp quá sâu vào đời sống riêng tư, khiến người khác cảm thấy bị đánh giá hoặc tổn thương.
Sự tinh tế trong giao tiếp thể hiện ở việc biết dừng lại đúng lúc. Thay vì phê bình hay nhận xét thẳng thắn trước mặt nhiều người, một lời động viên nhẹ nhàng hoặc sự tôn trọng lựa chọn của bố mẹ sẽ giúp giữ được không khí hòa thuận.
Không bàn chuyện phiếm về người khác
“Tớ nghe nói bố mẹ cậu hay cãi nhau lắm”
“Nhà cậu chắc sớm muộn gì cũng có chuyện”...
Trong những buổi tiệc họp mặt, khi một nhóm người ngồi trò chuyện cùng nhau, câu chuyện đôi khi dễ xoay sang những người thân không có mặt. Vài lời bàn tán vô tình cũng có thể khiến câu chuyện trở nên kém tích cực.
Bố mẹ nên nhắc nhở trẻ không nhận xét về khuyết điểm, bình luận về người khác. Những đánh giá thiếu khách quan dễ làm tổn thương người được nhắc đến, khiến không khí sum họp mất đi sự ấm áp.
Hơn nữa, lời nói khi đã thốt ra rất khó thu lại. Hôm nay chỉ là câu chuyện bên bàn tiệc, nhưng ngày mai có thể trở thành nguồn cơn của hiểu lầm và mâu thuẫn gia đình. Giữ kín đáo và tránh đàm tiếu thể hiện sự tinh tế, giúp bảo vệ sự hòa thuận lâu dài giữa những người thân với nhau.
Hạn chế nói lời phàn nàn
“Bố mẹ nói mãi con vẫn không chịu tập trung”
“Ở nhà chẳng giúp được việc gì
“Bằng tuổi con mà người ta làm được đủ thứ rồi đấy!”
Ngày đầu năm nên bắt đầu bằng niềm vui và những điều tốt đẹp, vì vậy bố mẹ hạn chế “rót” vào cuộc gặp gỡ những câu chuyện nặng nề.
Những chuyện như sức khỏe chưa tốt, công việc chưa như ý, vợ chồng cãi vã hay con cái bướng bỉnh… thực ra đều là những điều rất đời thường mà ai cũng có thể gặp phải. Nhưng bàn tiệc ngày Tết không phải là nơi thích hợp để mổ xẻ hay nhắc lại những điều chưa vui ấy.
Tết là dịp để sum vầy và lan tỏa năng lượng tích cực. Nếu câu chuyện chỉ xoay quanh khó khăn và phiền muộn, không khí lễ hội sẽ dễ bị chùng xuống, và người nói cũng vô tình trở thành người làm mất đi sự hứng khởi chung.
Vì vậy, trong những ngày đầu năm, hãy lắng nghe, nói những lời chúc tốt lành và giữ sự chừng mực trong từng câu chuyện. Mỗi người tự ý thức giữ gìn lời nói của mình, buổi gặp gỡ sẽ trở nên nhẹ nhàng và dễ chịu hơn.
Lời nói ôn hòa, tử tế giúp tránh hiểu lầm, giữ được phúc khí cho chính mình. Biết giữ miệng đúng lúc, không làm tổn thương ai, các mối quan hệ sẽ tự nhiên hài hòa và lâu bền hơn.
