Giới chuyên môn và khán giả đánh giá bà sở hữu đôi mắt sâu, trong và có khả năng biểu cảm thay thế cả lời thoại.
XEM VIDEO: NSND Trà Giang trong phim Vĩ tuyến 17 ngày và đêm.
"Người đàn bà đẹp xuyên thế kỷ" vang danh
Trong lịch sử điện ảnh Việt Nam, NSND Trà Giang được xem là một trong những gương mặt tiêu biểu nhất, người đặt nền móng cho thế hệ diễn viên khóa đầu tiên của Trường Điện ảnh Việt Nam. Không chỉ ghi dấu ấn bởi gia tài tác phẩm đồ sộ, bà còn được công chúng nhớ đến với danh xưng "người có đôi mắt đẹp nhất Việt Nam" cùng một cuộc sống đời tư kín tiếng, trọn tình với mối lương duyên duy nhất.
NSND Trà Giang sinh năm 1942 tại Quảng Ngãi, là con gái của NSƯT Nguyễn Văn Khánh. Với năng khiếu nghệ thuật bộc lộ sớm, bà thi đỗ vào trường múa trước khi chuyển hướng sang điện ảnh theo lời khuyên của cha. Sự nghiệp của bà bắt đầu rạng rỡ từ đầu thập niên 1960 với bộ phim Một ngày đầu thu, nhưng bước ngoặt thực sự đến từ vai chị Tư Hậu trong tác phẩm cùng tên của đạo diễn Phạm Kỳ Nam.
Trong lịch sử điện ảnh Việt Nam, NSND Trà Giang được xem là một biểu tượng nhan sắc và tài năng không thể thay thế.
Vai diễn chị Tư Hậu đã mang về cho bà Huy chương Bạc tại Liên hoan phim Quốc tế Moskva năm 1963. Đây là thành tích quốc tế đặc biệt của điện ảnh Việt Nam thời bấy giờ, khi bà chỉ mới 20 tuổi. Sau đó, bà tiếp tục khẳng định vị thế qua vai Dịu trong Vĩ tuyến 17 ngày và đêm, vai diễn mang lại giải Nữ diễn viên xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Quốc tế Moskva năm 1973.
Điểm đặc biệt nhất ở Trà Giang chính là đôi mắt. Giới chuyên môn và khán giả đánh giá bà sở hữu đôi mắt sâu, trong và có khả năng biểu cảm thay thế cả lời thoại. Ánh nhìn của bà vừa mang nét dịu dàng, phúc hậu đặc trưng của phụ nữ Á Đông, vừa thể hiện sự kiên cường của những con người đi qua bom đạn. Với những đóng góp bền bỉ, bà là nữ diễn viên đầu tiên được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân và nhận giải Thành tựu trọn đời của Hội Điện ảnh Việt Nam.
Bà được ca tụng là nữ nghệ sĩ có "đôi mắt đẹp nhất Việt Nam" - một đôi mắt sâu thẳm, đen láy và có khả năng kể chuyện vượt xa mọi lời thoại.
Mối tình đầu cũng là tình cuối bên người chồng quá cố
Trái ngược với sự nghiệp rực rỡ và sự săn đón của công chúng, đời tư của NSND Trà Giang lại vô cùng giản dị. Bà chỉ có duy nhất một mối tình trong đời với chồng là Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Bích Ngọc - nguyên Phó Giám đốc Nhạc viện TP.HCM. Cả hai kết hôn khi bà 25 tuổi và chung sống hạnh phúc hơn 30 năm cho đến khi ông qua đời vào năm 1999.
Nữ nghệ sĩ từng chia sẻ ông xã chính là người chồng bao dung, độ lượng và luôn hết lòng ủng hộ công việc của vợ. Nữ nghệ sĩ tự nhận bản thân vốn không giỏi việc nội trợ, cũng chẳng đảm đang trong chuyện đi chợ, quán xá như nhiều người phụ nữ khác. Bà thừa nhận mình là người khá lười trong việc ăn uống và tự chăm sóc cá nhân. Dù biết rằng việc uống nước cam mỗi ngày rất tốt cho làn da và hệ tiêu hóa, nhưng bà thường vì tính lười mà chẳng thể tự lo liệu được cho chính mình. Thế nhưng, sự thiếu sót ấy lại được bù đắp bởi tình yêu thương và sự chăm sóc tận tụy của người chồng.
Bà chỉ có một mối tình duy nhất trong đời với chồng - cố Giáo sư, Tiến sĩ, nghệ sĩ cello Nguyễn Bích Ngọc.
Suốt nhiều năm chung sống, Giáo sư Bích Ngọc luôn duy trì thói quen vắt sẵn một cốc nước cam cho vợ vào mỗi buổi sáng và tự tay pha một ly sữa ấm cho bà trước khi đi ngủ. Sau này, khi con gái đi du học và trong nhà chỉ còn lại hai vợ chồng, ông chính là người duy trì nề nếp ăn uống khoa học cho bà.
NSND Trà Giang có lần chia sẻ rằng, nếu không có ông chăm chút, bà có lẽ chỉ ăn uống qua loa cho xong bữa chứ không hề chú ý đến những thực phẩm tốt cho sức khỏe. Đặc biệt, trong những giai đoạn bà phải đi theo đoàn làm phim, chính ông là người đứng ra quán xuyến việc nhà, chăm sóc con cái để bà có thể hoàn toàn an tâm dấn thân vào những vai diễn.
Nữ nghệ sĩ từng thừa nhận mình không giỏi nội trợ nhưng vẫn được chồng thương.
Sự ra đi của chồng đã để lại khoảng trống lớn đối với nữ nghệ sĩ. Nhiều năm qua, bà chọn cuộc sống độc thân để thờ chồng, lưu giữ những ký ức về người bạn đời duy nhất. Con gái của ông bà - nghệ sĩ dương cầm Bích Trà, hiện định cư và làm việc tại nước ngoài, thỉnh thoảng về thăm mẹ trong những dịp lễ, Tết.
Sau khi rời xa màn ảnh vào cuối những năm 1980, NSND Trà Giang tìm thấy niềm đam mê mới trong hội họa. Bà bắt đầu học vẽ từ cuối năm 1999 như một cách để tìm lại sự cân bằng sau biến cố mất người thân. Nữ nghệ sĩ quan niệm hội họa giống như một liệu pháp giúp tâm hồn tĩnh lặng, giúp bà bộc lộ những xúc cảm thầm kín mà phim ảnh trước đó chưa thể hiện hết.
Sau khi rời xa màn ảnh, NSND Trà Giang tìm thấy niềm an ủi mới trong hội họa.
Dù luôn khiêm tốn tự nhận mình chỉ là "diễn viên vẽ tranh", nhưng tính đến nay, NSND Trà Giang đã tổ chức 4 triển lãm cá nhân và tham gia nhiều triển lãm nhóm. Những tác phẩm của bà thường lấy cảm hứng từ phong cảnh, hoa cỏ và hình ảnh người phụ nữ, mang đậm dấu ấn cá nhân và sự chiêm nghiệm về cuộc đời.
Hiện tại, ở tuổi 84, NSND Trà Giang sống một mình trong căn hộ chung cư tại TP.HCM. Không gian sống của bà đơn giản nhưng đầy ắp những bức toan và màu vẽ. Dù vẫn thường xuyên nhớ nghề và theo dõi dòng chảy của điện ảnh trẻ, bà hài lòng với cuộc sống an nhiên hiện tại. Hội họa không chỉ giúp bà vượt qua sự cô đơn mà còn là nơi để người nghệ sĩ gạo cội tiếp tục khám phá bản ngã và cống hiến cho nghệ thuật theo một cách riêng biệt.
Ở tuổi 84, "người đàn bà đẹp xuyên thế kỷ" vẫn giữ cho mình cốt cách thanh cao, phong thái điềm tĩnh.
