Khung giờ nào được xem là cát lành để lên hương cũng như những lưu ý để nghi lễ diễn ra trọn vẹn về ý nghĩa tâm linh là điều nhiều người quan tâm khi ngày ông Công ông Táo đang cận kề.
Cúng ông Công ông Táo trước ngày 23 tháng Chạp được không?
Hằng năm, cứ đến ngày 23 tháng Chạp, nhiều gia đình Việt lại chuẩn bị lễ cúng ông Công ông Táo theo phong tục truyền thống. Đến nay vẫn chưa thể xác định chính xác tục cúng ông Công ông Táo xuất hiện từ thời điểm nào. Chỉ biết rằng, phong tục này đã tồn tại qua nhiều thế hệ, được truyền lại từ xa xưa và dần trở thành một phần quen thuộc trong đời sống tinh thần của người Việt.
Theo quan niệm dân gian, ông Công là vị thần trông coi đất đai, nhà cửa, còn ông Táo giữ vai trò cai quản bếp núc trong mỗi gia đình. Hai vị thần được xem là những “chứng giả” ghi nhận đầy đủ mọi việc thiện – ác của con người. Hằng năm, vào ngày 23 tháng Chạp, các ngài cưỡi cá chép về chầu trời, báo cáo mọi việc lớn nhỏ diễn ra trong năm để Thiên đình phân định công – tội.
Chính vì niềm tin đó, nhiều gia đình coi việc cúng ông Công ông Táo không chỉ là cầu phúc, cầu lộc mà còn mang ý nghĩa nhắc nhở mỗi người sống đúng đạo lý, giữ nếp gia phong. Để tiễn Táo quân về trời sau thời gian gắn bó với mỗi gia đình, người dân thường sắm sửa mâm lễ chu đáo, trong đó cá chép được xem là phương tiện đưa ông Táo vượt vũ môn cùng với các lễ vật khác.
23 tháng Chạp được coi là ngày chính lễ, nhưng trong đời sống hiện đại, không phải gia đình nào cũng có điều kiện cúng đúng ngày. Nhiều nhà có thể thu xếp làm lễ sớm hơn để phù hợp với công việc và sinh hoạt thường ngày.
Tuy vậy, theo quan niệm dân gian, nếu Táo quân lên thiên đình quá sớm thì vẫn phải chờ đến ngày thiết triều mới có thể tâu trình.
Bởi thế, nếu không quá bận rộn, việc cúng ông Công ông Táo vào đúng ngày 23 tháng Chạp vẫn được xem là cách trọn vẹn nhất để gìn giữ phong tục và gửi gắm trọn vẹn ý nghĩa tâm linh của nghi lễ truyền thống này.
Khung giờ đẹp lên hương cúng ông Công ông Táo năm Ất Tỵ
Năm Ất Tỵ, nếu gia chủ chưa rút tỉa chân nhang trước Tết Lập Xuân 4/2 (17/12 âm) thì chỉ được phép cúng ông Công ông Táo sớm nhất vào ngày 20/12 âm. Khung giờ đẹp của các ngày cụ thể như sau:
- Ngày 23 tháng Chạp âm lịch: 5h – 7h sáng
- Ngày 22 tháng Chạp âm lịch: 7h – 9h sáng
- Ngày 21 tháng Chạp âm lịch: 5h – 7h sáng
- Ngày 20 tháng Chạp âm lịch: 5h – 7h sáng
Lưu ý, vào ngày 23 tháng Chạp, dù công việc có bận rộn đến đâu, các gia đình vẫn nên sắp xếp hoàn thành lễ cúng ông Công ông Táo trước 12 giờ trưa. Theo quan niệm dân gian, đây là thời điểm Táo quân rời hạ giới lên Thiên đình để tâu trình với Ngọc Hoàng những việc đã diễn ra trong suốt một năm qua của mỗi gia đạo.
Mâm cúng ông Táo 23 tháng Chạp đơn giản, đầy đủ nhất
Những lễ vật mà các gia đình cần chuẩn bị để nghi lễ được tiến hành một cách chỉn chu và trang trọng nhất, bao gồm:
- 1 bộ ông Công ông Táo: 3 chiếc mũ, 3 đôi giày, 3 bộ áo, 3 con cá chép giấy.
- Mũ ông Công có 3 chiếc: 2 mũ đàn ông và 1 mũ đàn bà. Mũ dành cho Táo ông thường có 2 cánh chuồn, mũ dành cho Táo bà không có cánh chuồn. Những chiếc mũ này được trang trí bằng các gương nhỏ hình tròn lóng lánh và dây kim tuyến và màu sắc theo ngũ hành năm.
- Cá chép sống.
- Mâm cỗ mặn bao gồm: 1 đĩa gạo, 1 đĩa muối, thịt lợn luộc hoặc gà luộc ngậm hoa hồng, 1 bát canh mọc hoặc canh măng, 1 đĩa xào thập cẩm, 1 đĩa giò, 1 đĩa xôi gấc hoặc bánh chưng, 1 đĩa chè kho, 1 đĩa hoa quả, 1 ấm trà sen, 3 chén rượu, 1 quả bưởi, 1 quả cau, lá trầu, 1 lọ hoa đào nhỏ, 1 lọ hoa cúc… Việc chuẩn bị mâm cỗ mặn là tùy điều kiện gia đình, nhưng khi làm cần thể hiện sự trang trọng, đầy đặn.
Sau khi chuẩn bị đầy đủ lễ vật và chọn được giờ đẹp, gia chủ tiến hành nghi lễ. Trước khi thắp hương, nên ăn mặc gọn gàng, chỉnh tề, sắp xếp đồ lễ ngay ngắn rồi mới làm lễ khấn tiễn ông Táo, thể hiện sự thành tâm và tôn kính.
* Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm!
