Những dấu hiệu của trí thông minh sớm có thể được nhận thấy ngay từ khi trẻ được 6 tháng tuổi.
Nhiều bậc phụ huynh thắc mắc liệu con mình lớn lên có thành một đứa trẻ thông minh và sáng dạ không? Thực tế, những dấu hiệu của trí thông minh sớm có thể được nhận thấy ngay từ khi trẻ được 6 tháng tuổi. Những tín hiệu ẩn giấu trong các hành động thường ngày này là biểu hiện bên ngoài của sự phát triển não bộ và khả năng nhận thức đang được đánh thức của bé.
Ở giai đoạn đầu đời, trí tuệ của trẻ thường bộc lộ thông qua cách quan sát thế giới, phản ứng với âm thanh, hình ảnh, khả năng ghi nhớ và sự tò mò đối với môi trường xung quanh. Với ánh nhìn chăm chú, phản xạ nhanh nhạy hay việc lặp lại những hành động đã từng thấy đều là dấu hiệu cho thấy não bộ của bé đang hoạt động tích cực.
Những dấu hiệu thông minh giúp bố mẹ hiểu rõ hơn nhịp độ phát triển tự nhiên của con, từ đó có cách tương tác, trò chuyện và kích thích nhận thức phù hợp. Khi được quan sát đúng cách và nuôi dưỡng trong môi trường giàu yêu thương, an toàn, mỗi đứa trẻ đều có cơ hội phát huy tối đa tiềm năng trí tuệ.
Khao khát khám phá những điều mới lạ mạnh mẽ và khả năng tập trung vượt xa so với các bé cùng độ tuổi
Trong những tháng đầu đời, hầu hết trẻ dưới 6 tháng tuổi đang dần khám phá thế giới thông qua các giác quan. Nhiều bé dễ nhanh chán, chỉ chú ý đến một món đồ chơi trong vài phút rồi chuyển sang thứ khác. Thế nhưng, ở một số trẻ, sự tập trung lại thể hiện rất khác.
Khi được đưa cho một chiếc lục lạc phát ra âm thanh, các bé chăm chú quan sát, liên tục nắm, lắc, đưa sát tai hoặc cho vào miệng như đang tìm cách “giải mã” vì sao món đồ ấy lại phát ra tiếng động. Hay ánh đèn phản chiếu trên tường cũng đủ khiến bé dõi theo say mê trong thời gian dài.
Khả năng chú ý kéo dài và tự phát này cho thấy não bộ của trẻ đang hoạt động tích cực, liên tục tiếp nhận và xử lý thông tin từ môi trường xung quanh. Đồng thời, đây cũng là biểu hiện sớm của sự tò mò và nhu cầu khám phá, những nền tảng quan trọng giúp trẻ học hỏi hiệu quả và phát triển tư duy vững vàng trong những năm tháng sau này.
Khả năng cảm nhận ngôn ngữ tốt và thích bắt chước hình dạng miệng, âm thanh của người lớn
Ở giai đoạn này, những em bé có tiềm năng phát triển ngôn ngữ thường thể hiện sự nhạy cảm rõ rệt với giọng nói và các cuộc trò chuyện của người lớn. Khi được nói chuyện, bé chăm chú quan sát chuyển động môi, nét mặt và khẩu hình của người đối diện.
Nhiều bé còn phát ra những âm thanh bập bẹ để “đáp lời”, như một cách tham gia vào cuộc giao tiếp. Thậm chí, bé có thể bắt chước những khẩu hình đơn giản: khi người lớn nói “a”, bé cũng mở miệng và phát ra âm tương tự.
Những phản ứng tưởng chừng rất nhỏ ấy thực chất là bước khởi đầu quan trọng của quá trình hình thành ngôn ngữ. Điều này cho thấy hệ thính giác, khả năng bắt chước và trung tâm ngôn ngữ trong não bộ đang phối hợp nhịp nhàng với nhau. Đây chính là nền tảng giúp trẻ phát triển khả năng nói, hiểu và giao tiếp tốt hơn trong tương lai, mở ra tiền đề cho sự tự tin và tư duy ngôn ngữ mạch lạc khi trẻ lớn lên.
Tay chân linh hoạt và khả năng vận động tinh phát triển
Trong 6 tháng đầu đời, sự phát triển vận động của trẻ phản ánh rõ ràng mức độ kiểm soát cơ thể của não bộ. Những em bé có tiềm năng phát triển tốt thường bộc lộ sự linh hoạt và chủ động sớm hơn so với mặt bằng chung.
Khi nhiều trẻ vẫn còn lóng ngóng với đôi tay và cử động rời rạc, những bé này đã có thể nắm chắc một chiếc bánh nhỏ và tự đưa lên miệng, biết lăn người thành thạo, thậm chí cố gắng ngồi dậy khi có người đỡ. Đôi bàn tay bé xíu của trẻ cũng tỏ ra rất “bận rộn”: chọc vào các lỗ nhỏ trên đồ chơi, véo những mẩu giấy mỏng hay cầm nắm các vật thể nhỏ xung quanh.
Những hành động tưởng như đơn giản này thực chất đòi hỏi sự phối hợp tinh vi giữa não bộ, thị giác và hệ vận động. Điều này cho thấy khả năng phối hợp tay, mắt đang phát triển tốt, đồng thời phản ánh tư duy khám phá và năng lực điều khiển cơ thể vượt trội. Đây là nền tảng quan trọng cho việc học hỏi, vận động và phát triển trí tuệ của trẻ trong những giai đoạn tiếp theo.
Khả năng cảm nhận cảm xúc nhạy bén, có thể hiểu được biểu cảm khuôn mặt của người lớn
Trí tuệ cảm xúc thường song hành và hỗ trợ cho trí tuệ lý trí. Ngay cả khi chưa tròn 6 tháng tuổi, nhiều em bé đã thể hiện khả năng cảm nhận cảm xúc của người lớn một cách rất tinh tế. Khi mẹ chơi đùa với con bằng nụ cười ấm áp, bé có thể cười khúc khích đầy thích thú, nhưng chỉ cần người lớn đổi sang nét mặt nghiêm nghị, bé lập tức trở nên im lặng, chăm chú quan sát, thậm chí bĩu môi như thể đang bị tổn thương.
Những phản ứng ấy cho thấy trẻ nhận ra sự khác biệt giữa các biểu cảm khuôn mặt, biết liên kết biểu cảm với trạng thái cảm xúc tương ứng. Khả năng quan sát, cảm nhận và đồng cảm này chính là nền tảng sớm của trí tuệ cảm xúc, một yếu tố quan trọng giúp trẻ dễ dàng xây dựng mối quan hệ, thấu hiểu người khác và tiếp thu kiến thức hiệu quả hơn trong tương lai.
Tuy nhiên, bố mẹ cũng không nên vội vàng đem con mình so sánh với những “dấu hiệu” này. Chúng chỉ mang tính tham khảo cho quá trình phát triển trí tuệ, không phải thước đo tuyệt đối để dự đoán thành tích học tập hay thành công sau này. Mỗi em bé là một cá thể riêng biệt, với nhịp phát triển khác nhau, đặc biệt trong 6 tháng đầu đời.
Điều quan trọng nhất là bố mẹ hãy tận dụng giai đoạn vàng này để đồng hành cùng con bằng sự tương tác tích cực: chơi đùa, trò chuyện, phản hồi cảm xúc và tạo cơ hội cho con khám phá thế giới xung quanh. Khi được nuôi dưỡng trong tình yêu thương, sự kiên nhẫn và tôn trọng, trí tuệ và cảm xúc của trẻ sẽ có điều kiện phát triển tự nhiên và bền vững nhất.
