Một câu trả lời nhẹ nhàng, đúng hướng có thể giúp trẻ hiểu đúng ý nghĩa khi đón nhận tiền lì xì.
Vào đêm giao thừa, Xiaoyu 4 tuổi nhận được một phong bao lì xì màu đỏ từ mẹ. Cậu bé ngước nhìn phong bao trên tay, rồi tò mò hỏi bằng giọng rất trong trẻo: “Mẹ ơi, sao năm nào ai cũng cho con phong bao lì xì, tiền mừng tuổi năm mới là gì ạ?”
Câu hỏi tưởng chừng ngây ngô ấy lại chạm đúng vào một vấn đề không hề nhỏ. Lì xì vốn là một nét đẹp văn hóa, gửi gắm lời chúc may mắn, bình an và mong trẻ thêm một tuổi mới khỏe mạnh, ngoan ngoãn hơn. Thế nhưng theo thời gian, ý nghĩa tinh thần ấy ở nhiều gia đình dần bị che lấp bởi giá trị tiền bạc, so sánh và những câu hỏi như “được bao nhiêu”, “ai cho nhiều hơn”.
Chính vì vậy, khoảnh khắc trẻ đặt câu hỏi về lì xì không chỉ là sự tò mò nhất thời, mà là thời điểm quan trọng để định hình nhận thức. Cách mẹ trả lời lúc này sẽ quyết định trẻ hiểu lì xì là lời chúc đầu năm hay là thước đo giá trị, niềm vui được yêu thương hay.
Một câu trả lời nhẹ nhàng, đúng hướng có thể giúp trẻ giữ được sự trong trẻo khi đón nhận lì xì. Ngược lại, một lời giải thích hời hợt hoặc quá chú trọng vào tiền bạc có thể vô tình khiến trẻ hình thành thói quen nhìn nhận mọi mối quan hệ qua con số. Theo đó, mẹ có thể tham khảo những câu trả lời hợp lý, hướng trẻ hiểu đúng ý nghĩa về bao phong bì đầu năm mới.
“Tiền mừng tuổi là món quà mong con có một năm mới vui vẻ và bình an”
Khi trẻ hỏi: “Mẹ ơi, tiền lì xì năm mới là gì ạ?”, nhiều bậc bố mẹ thường trở nên lúng túng. Có người trả lời qua loa: “Lì xì là tiền người lớn cho con”, có người lại né tránh vì sợ con để ý đến tiền bạc. Nhưng một câu trả lời giản dị: “Tiền mừng tuổi là món quà mong muốn con có một năm mới vui vẻ và bình an” có thể trở thành bài học đầu đời đẹp cho trẻ.
Với trẻ nhỏ, khái niệm tiền bạc còn mơ hồ, nhưng cảm xúc thì rất rõ ràng. Trẻ cảm nhận được niềm vui, sự háo hức, ánh mắt trìu mến của người lớn khi trao phong bao đỏ. Khi mẹ nói rằng lì xì là món quà chúc con vui vẻ và bình an, trẻ sẽ hiểu rằng thứ quan trọng không nằm ở số tiền bên trong, mà ở tình cảm và mong ước tốt đẹp của người tặng.
Cách giải thích này giúp trẻ tiếp cận lì xì như một biểu tượng của yêu thương, không phải phần thưởng hay thước đo giá trị. Trẻ học được rằng: được mừng tuổi nghĩa là được quan tâm, được chúc phúc.
Ở độ tuổi mầm non và đầu tiểu học, trẻ bắt đầu hình thành khái niệm về “nhiều ít”, “hơn kém”. Nếu người lớn nhấn mạnh vào tiền bạc, trẻ rất dễ mang tâm lý so sánh: ai cho nhiều hơn, ai ít hơn, mình được bao nhiêu. Ngược lại, khi mẹ chuyển trọng tâm sang niềm vui và sự bình an, trẻ sẽ học cách nhìn lì xì bằng lăng kính tích cực và lành mạnh hơn.
Câu trả lời của mẹ lúc này giải thích một phong tục, gieo vào trẻ một hạt mầm đón nhận bằng sự trân trọng. Điều này đặc biệt quan trọng trong xã hội hiện đại, khi trẻ dễ tiếp xúc sớm với tư duy so sánh và vật chất. Câu nói nhẹ nhàng của mẹ có thể giúp trẻ giữ được sự trong trẻo trong cách nhìn nhận các mối quan hệ xung quanh.
“Trong bao lì xì, chứa đựng điều quý nhất là tình cảm của người tặng”
Khi trẻ ngước đôi mắt tò mò và hỏi: “Mẹ ơi, tiền lì xì năm mới là gì ạ?” là khoảnh khắc để người lớn gieo vào trẻ những giá trị đầu đời. Trong rất nhiều cách trả lời, câu nói của mẹ: “Trong bao lì xì, chứa đựng điều quý nhất là tình cảm của người tặng” mang theo một ý nghĩa sâu xa.
Với trẻ nhỏ, phong bao đỏ trước hết là niềm vui được nhận, sự chú ý và yêu thương. Khi mẹ nhấn mạnh rằng điều quý nhất trong bao lì xì là tình cảm, trẻ sẽ hiểu rằng giá trị thật sự nằm ở tấm lòng của người trao.
Cách giải thích này giúp trẻ học cách nhìn phong bao lì xì như lời chúc được gói lại, sự quan tâm chân thành. Trẻ cũng học cách hiểu thế giới thông qua lời nói và thái độ của bố mẹ.
Nếu người lớn vô tình nhấn mạnh vào số tiền, trẻ rất dễ hình thành thói quen đo lường tình cảm bằng vật chất. Ngược lại, khi mẹ khẳng định rằng tình cảm mới là điều quý giá nhất, trẻ sẽ dần hình thành hệ giá trị đúng đắn: yêu thương không thể đong đếm bằng tiền.
Đây cũng là cách giúp trẻ hiểu rằng mỗi phong bao lì xì, dù lớn hay nhỏ, đều mang chung một thông điệp mong con khỏe mạnh, ngoan ngoãn và gặp nhiều điều tốt đẹp trong năm mới.
“Khi con nhận tiền lì xì hãy vui vẻ nhận, nói cảm ơn, biết mình được yêu thương”
Theo dòng chảy của thời gian, ý nghĩa của tiền lì xì ngày Tết cũng dần thay đổi.
Với những đứa trẻ lên ba, lên bốn, điều quan trọng nhất không nằm ở số tiền trong phong bao. Bố mẹ có thể thay con cất giữ lì xì, đồng thời nhẹ nhàng nói với con rằng: “Khi nhận tiền lì xì, con hãy vui vẻ đón nhận, biết nói lời cảm ơn và hiểu rằng mình đang được yêu thương.”
Khi trẻ bước vào độ tuổi tiểu học, lì xì có thể trở thành một cơ hội giáo dục thiết thực hơn. Bố mẹ có thể cùng con lập một kế hoạch sử dụng tiền, giúp con hiểu rằng mỗi đồng tiền đều có giá trị và mục đích riêng.
Tiết kiệm cho ước mơ (40%): Dành một phần tiền để tiết kiệm, chiếc heo đất hoặc một tài khoản nhỏ. Khi theo dõi số tiền tăng lên theo thời gian, trẻ sẽ dần hiểu rằng sự kiên nhẫn và chờ đợi có thể tạo ra giá trị.
Đầu tư vào tri thức (30%): Dùng tiền để mua sách, đồ dùng học tập yêu thích hoặc tham gia các lớp năng khiếu. Trẻ sẽ học được rằng đầu tư cho bản thân là khoản đầu tư bền vững.
Chia sẻ yêu thương (20%): Mua một món quà nhỏ cho ông bà, quyên góp sách vở hoặc quần áo cho những bạn kém may mắn hơn. Qua đó, trẻ hiểu rằng tiền bạc không chỉ để nhận về, mà còn có thể lan tỏa hơi ấm.
Quyền tự quyết (10%): Cho trẻ tự do sử dụng một phần nhỏ theo ý thích. Việc tự lựa chọn giúp trẻ cảm nhận rõ niềm vui, đồng thời học cách chịu trách nhiệm với quyết định của mình.
Tiền bạc vốn là một công cụ trung lập. Khi được sử dụng đúng cách, nó trở thành người bạn hỗ trợ con người; nếu lệ thuộc hoặc sử dụng sai, dễ dẫn dắt con người đi chệch hướng. Tiền lì xì thường là khoản tài sản đầu tiên mà một đứa trẻ được sở hữu, vì vậy cách người lớn định hướng sẽ để lại dấu ấn lâu dài.
Khi bố mẹ gieo vào tâm hồn trẻ những hạt mầm của sự trân trọng, biết lập kế hoạch và sẵn sàng sẻ chia, trẻ sẽ dần hiểu rằng, mỗi đồng tiền đều gắn với công sức lao động và tình yêu thương;đầu tư cho học tập giúp bản thân trưởng thành và mở ra nhiều cơ hội hơn;cho đi không làm ta nghèo đi, mà ngược lại còn làm giàu thêm cảm xúc và giá trị sống.
Vì thế, tiền lì xì ngày Tết không chỉ là lời chúc bình an đầu năm, mà còn là bài học đầu tiên về tình yêu thương và sự giàu có đúng nghĩa. Bố mẹ có thể xem đây như những “thẻ gợi chuyện” để mỗi dịp Tết, khi trao lì xì cho con, là trao lại những giá trị văn hóa tốt đẹp, giúp truyền nối ý nghĩa của phong tục này từ thế hệ này sang thế hệ khác.
